26 Haziran 2012 Salı

Aşil Tendiniti

Aşil tendonu gastroknemius ve soleus kaslarından oluşur (triseps surae). Kalkaneusun üçte birlik posterior kısmına santralden yapışırken sarmal bir yapı oluşturur. Tendonun görevi, yürüme döngüsü sırasında ayağı yavaşlatmak, stabilize etmek ve daha sonra hızlandırmaktır. Ayağın ve ayak bileğinin kötü mekaniği ve aşırı kullanımı hastayı yaralanmaya yatkın hale getirir. Aşil tendiniti aslında bir aşırı kullanım yaralanmasıdır ve “tendinosis” terimi bu durumu daha iyi tanımlar çünkü histopatolojik olarak olay tendonun anjiyofibroblastik hiperplazisidir. Tendonun dejeneratif sürecine cevaben peritenon da inflamatuar bir yanıt oluşturmaktadır.
daha çok genç ve aktif kişilerde görülen tipte tendonun orta parçasındaki liflerde dejenerasyon olur.
En belirgin semptom aşil tendonunda ağrı ve duyarlılık olmasıdır.
tendonun kemiğe tutunma yerini etkileyen tendinitler aktif olmayan kişilerde de görülebilir.
Yürümede ve merdiven inip çıkmada zorluktan yakınma sıklıkla görülür. Hastanın öyküsünde ağrının olduğu sırada bir ses duyduğundan bahsederse o zaman aşil tendonunda kısmi veya tam bir yırtık düşünülebilir. Aşil tendonunun kritik zonunda, kalkaneusa yapışma yerinin 5-6 cm yukarısında, şişlik ve duyarlık olması, aşil tendonunun çok sert ve ayak bileğinin dorsifleksiyonunda 90o ye kadar zorlukla gelmesi, tendon boyunca palpe edilebilen bir defekt olması ve Thompson testinin (baldır kaslarının sıkıştırılması ile ayağın plantar fleksiyona gelmesi) pozitif olması aşil tendinosisini veya yırtığı düşündürür.
aşil tendon rüptüründen şüpheleniliyorsa Thompson testi yapılabilir
Muayenede ayak pes cavus, pes planus açısından, hamstringler sertlik açısından değerlendirilmelidir. Radyolojik olarak değerlendirmede ultrasonografi ve MRG tanı yönünden değerlidir.
kalkaneusta aşil tendonunun yapışma yerinde kemik çıkıntılar oluşabilir.
Tedavide başlangıçta ağrı ve hassasiyet azaltılmaya çalışılır. Bu amaçla istirahat, soğuk uygulama ve NSAİİ kullanılabilir.
topuğun yükseltilmesi aşil tendonu üzerindeki gerimi azaltabilir
Topuğun yükseltilmesi tendona binen yükü azaltacağı için uygulanması önerilir. Kronik devrede rehabilitasyonun hedefi tendonun restorasyonuna yöneltilir. Bu amaçla ultrason, iyontoforez, derin transvers friksiyon masajı, germe ve kuvvetlendirme egzersizlerinin birlikte uygulandığı protokoller uygulanır. Terapötik egzersizlerle kuvvet, dayanıklılık ve esneklik hedeflenir. Arkası alçak ayakkabılar veya topuk kısmında aşil için U şeklinde çentik olan lastik ayakkabılar bu bölgedeki enflamasyonu azaltmada yardımcı olabilirler. Arka bacak ve hamstring kaslarının germe ve kuvvetlendirme egzersizleri aşil tendonunun daha etkin işlev görmesini sağlar. Günde 10 kez, 30 saniye 2 kez yapılacak ayak bileği dorsifleksiyon germe egzersizleri ağrının azalmasına yardımcı olabilir. Theraband egzersizleri veya parmak ucuna yükselme egzersizleri şeklinde yapılacak ev güçlendirme egzersizleri de etkili olabilir. Aşil tendonu içine kortizon enjekte edilmesi önerilmemektedir. Kortizon tendonun zayıflamasına ve rüptürüne neden olabilir.
Çoğu akut veya kronik olguda ağrının azaltılmasında yürüme alçısında ihtiyaç duyulabilir. Bu tip yaralanma 4-6 hafta içinde iyileşir. Tendonun tam yırtığı düşünüldüğünde cerrahi konsültasyon yapılmalıdır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder