10 Haziran 2012 Pazar

Metatarsalji

ICD-10: M77.4
Metatars kemiklerinin başlarının bulunduğu ayağın plantar yüzündeki ağrıdır. Metatarsalji, metatars başları altındaki herhangi bir ağrının ifadesi için kullanılan genel bir terimdir. Bazen bu durum izole olarak bir metatars başını etkiler, bazen de romatoid artritte olduğu gibi birden fazla metatars başı ağrılı olabilir.
Metatarsların başlarında iç veya dış kaynaklı biyomekanik sorunların sonucunda yükün artmasına bağlı olarak oluşur.

Biyomekanik nedenler primer metatarsalji nedenleridir. Bunlar arasında ayakta aşırı pronasyon deformitesi, yüksek topuklu veya sivri uçlu ayakkabı giymek, destek yapısı kötü ayakkabı giymek, obezite, pes planus sayılabilir.
Sekonder metatarsaljiye ise gut, romatoid artrit, sesamoidit, travma veya stres kırıkları neden olabilir.
Klinik olarak özellikle yürürken ayağın ön tarafındaki ağrı ile karakterize bir durumdur. Hastalar “yürürken ayakkabımın içinde sanki taş var” diyerek ağrılarını ifade edebilir.
Morton ayağı
Fizik muayenede ayak hem yük taşırken hem de ağırlıksız olarak değerlendirilmelidir.
Ayakta şişlik, kitle ve nasır yönünden inceleme yapılır. Nasırlar aşırı yük binmenin tipik belirtileridir. Ayak parmakları, ikinci metatarsalın uzun, birinci metatarsalın kısa olması (Morton ayağı) açısından değerlendirilmelidir. Bu durumda 2. metatarsal normalin üzerinde yük taşımak durumunda kalır. Metatarsal arkın değerlendirmesi yapılmalı ve çökme varsa buna eşlik eden parmak deformiteleri gözden geçirilmelidir. Ayağın arka kısmı varus/valgus deformiteleri yönünden değerlendirilmelidir. 
Metatars başı veya boynu arasının palpasyonunda ağrı olması intermetatarsal bursitleri düşündürür. Metatarsların kompresyonu ile ağrı oluşması ise Morton nöromasını düşündürür. Birinci metatars başının altının palpasyonunda ağrı oluşması sesamoiditi akla getirmelidir. Sekonder metatarsalji nedenlerinde (romatoid artrit, gut gibi...) ağrı yaygındır ve eklem şişliği vardır. Metatarsalji tanısı konulan hastalar pelvis simetrisi, bacak boyu uzunluk farkı, skolyoz, kalça, femur ve dizde rotasyon olması, diz ve ayak bileğinde varus ve valgus deformitesi açısından değerlendirilmelidir.
metatarsal ped
Tedavide başlangıçta ağrının azaltılması amacı ile analjezik ve antiinflamatuar ilaçlar kullanılır. Ayakkabı modifikasyonu ve ortotikler özellikle önemlidir. Metatars başı yastıkçıkları, tabanlıklar ve destekler ayağın durumuna göre verilebilir. Postür bozuklukları varsa bunlar düzeltilmeye çalışılır. Ayak kaslarının kuvvetlendirilmesi çalışmaları yapılır.
uzun süreli aşırı yük binmesi sonucu kallus oluşabilir.
Metatarsaljide sıklıkla ağrılı alan üzerinde kallus gelişimi olur. Tedavi kallusun debridmanı, ayak ortezleri, kavisli taban veya barlı ayakkabılar ve ayakkabıda destekleyici pedleri içerir. Ortezler başlangıçta hasta tarafından yadırganabilmekle birlikte, kullanım süresi her gün yavaş yavaş arttırılarak alışma sağlanabilir. Konservatif yöntemler yeterli olmazsa cerrahi girişim gerekebilir. Sorun lokalize ise ilgili metatars başını yükseltmek için metatarsal osteotomi uygulanabilir. Çoklu tutulum varsa tüm metatars başlarının rezeksiyonu yapılabilir.
(videoda gösterilen metatars kemiklerinin iki elle tutulup ileri geri hareket ettirilmesi, hiçbir şikayetim olmamasına rağmen bende inanılmaz bir rahatlama sağladı, tavsiye ederim :)

8 yorum:

  1. Deniz bey 20 gün önce 3adam boyu yükseklikten ayak üzerime düştüm. Hala Ayağımda yukarıdaki resimdeki yerde şişlik ve Ağrı var. Röntgende kırık çıkık yok dediler. Bunun için ne tavsiye edersiniz

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Gözden kaçmış bir kırık ya da röntgende bulgu vermeyen bir ligament hasarı (Lisfranc yaralanması gibi) olabilir. Tekrar muayene olmanızı öneririm. Doktorunuz gerekli görürse MR gibi ayak yapısını daha iyi gösteren bir tetkik isteyebilir.

      Sil
  2. merhaba deniz bey.günün 7,5 saati ayakta çalışmaktayım. yaklaşık 1,5 senedir ayak tabanımın o bölgeleri şişiyor,yanıyor. bazen de üstüne basamayacak derecede oluyorum.. mr sonuclarında yırtık kanama ödem çıktı. bir kaç hafta dinlenip işime devam ettim ama sonuç hala aynı yine şişmeler acılar devam ediyor. fizik tedavi gördüm. ve halen egzersiz hareketlerini yapıyorum. ara ara rapor alıp dinleniyorum. ama yine sonuç aynı.. ne tavsiye edersiniz.

    YanıtlaSil
  3. Merhaba doktor bey ayagimin bas parmaginda cekme oluyo son iki haftadir asiri artti.oturdugum yerde dahi oluyo metatarsal kemigimde de siddetli bi agri olustu sol ayagim iptal ve dikkatli bastigim halde dahi ayagim cok ağrıyor hafta ici surekli caliatigim icin ortapediye gorunemedim bu konuda fikirlerinizi ogrenebilirmiyim şimdiden teşekkür ediyorum

    YanıtlaSil
  4. Merhaba doktor bey sağ ayağımı burkma sonucunda metatars kırığı teşhisi kondu serce parmağında. 25 gün alcida kalması gerektiğini söyledi. İyilesme sursi tahmini kaç gundur alçıdan sonra neler yapmamı onerirsiniz. Ayrıca çok hareketli biriyim kalıcı bir hasar oluşturur mu. Şimdiden teşekkür ederim

    YanıtlaSil
  5. Merhaba doktor bey topuklu ayakkabı giyip bir süre sonra birden bire metetarsal kemiğime ağrı girdi fakat 2 gün hiç birşey yokken sonrasınra bir gece şiddetli bir ağrıyla üzerine basamadım ve hala basarken müthiş bir ağrı giriyo sebebi ve tedavi şekli nasıl olmalı bu arada görünüşte bir şişlikte yok sevgiler.

    YanıtlaSil
  6. Kolay gelsin Dr bey sağ ayağımın serçe parmağımın 7 cm kadar yukarısında yaklaşık 5 cm çapındaki alanda yaklaşık 1 senedir sabahları kalktığımda ayağımın üzerine bastığımda çok ağrı oluyor.(sanki orda bir kemik yerinden çıkmışda bastıkça yerine oturuyor gibi ) 20 30 adım kadar yürüyene kadar çok ağrılarım oluyor. yürüdükçe azalıyor ve geçiyor. gün içinde ise uzun süre ayağımın üzerine basmadığımda aynı şeyleri yaşıyorum. ortapedi dr ye gittim rontgen ve mr çekildi fakat hiç birşey olmadığını söyledi fakat ağrılarım aynen devam ediyor bana bu konuda yardımcı olursanız şimdiden tşk ederim.

    YanıtlaSil