21 Temmuz 2012 Cumartesi

Spondilolizis ve Spondilolistezis

Spondilolizis, vertebranın pars interartikülaris kısmında görülen, tek ya da iki taraflı kemik defektidir. Pars interartikülaris pedikül, faset eklemler ve laminanın birleşme yeridir.
Atletizm, dalma, bale, sırıkla yüksek atlama, futbol, kelebek yüzme gibi hiperekstansiyona maruz kalan bel hareketleri içeren spor dallarında spondilolizis riski daha fazladır.
Lomber spondilolizis aslında bir stres kırığıdır.
Spondilolizis %95 sıklıkla L5'te görülmektedir. Hemen daima bilateraldir.
İki taraflı defektlerde tutulan vertebranın öne doğru yer değiştirmesi (spondilolistezis) veya nöral arkın arkaya doğru yer değiştirmesi görülebilir. Spondilolistezis genellikle lizis defektinin bulunduğu vertebranın alttakine göre öne doğru kayması şeklinde gelişir.
Spondilolistezis, vertebranın üzerindeki vertebral kolon ile birlikte alttaki vertebra üzerinden öne kaymasıdır.
Etyolojiye göre altı grupta sınıflanır:
  • İstmik spondilolistezis en sık görülenidir. Pars interartikülaristeki spondilolizis ya da stres kırığı sonrası gelişir.
  • Displastik spondilolistezis, sakrumun üst faset eklemlerinin konjenital displazisi nedeniyle gelişir.
  • Dejeneratif spondilolistezisten dejeneratif faset ya da intervertebral disk hastalığına bağlı uzun süreli intersegmental instabilite sorumludur. En çok L4-L5 arası görülür.
  • Travmatik spondilolistezis, travmaya sekonder kırığa bağlı olarak gelişir.
  • Patolojik spondilolistezis, kemik gücünü azaltan herhangi bir medikal duruma sekonder gelişen listezis tipidir.
  • Cerrahi sonrası spondilolistezis, cerrahi tekniğe bağlı instabilite sonucu gelişir.
Klinik bulgular
Sıklıkla asemptomatiktir, çekilen direkt grafilerde tesadüfen saptanır.
Hastalar tipik olarak ekstansiyonda artan, aktivite kısıtlaması ya da istirahatle rahatlayan bel ağrısı yakınması ile başvurur.
Fizik muayenede lokal duyarlılık, hiperlordotik postür, ve hamstring gerginliği saptanabilir. Nörolojik muayene normaldir. Ağrı en fazla hiperekstansiyonda ve tek bacak üzerinde ekstansiyon testinde ortaya çıkar.
Spondilolizisli kişilerde hamstring kısalığı sık görülür.
Spondilolisteziste hiperekstansiyonda ağrıya ek olarak, spinöz proses üzerinde set bulgusu, hamstring derginliği ve radiküler bulgular saptanabilir. Ağrı bazen intermittan radikülopati şeklinde olabilir.
Görüntüleme
lateral grafide L5-S1'de spondilolistezis ile beraber L5'te spondilolizis görülüyor. pars defektinin unilateral ya da bilateral olduğunu anlamak için oblik grafi gerekli.
Düz radyografilerde spondilolizis defekti, pars interartikülariste radyolüsen defekt olarak izlenir. Klinik olarak şüphelenildiğinde lomber vertebranın ön-arka, yan ve 45 derecelik sağ-sol oblik grafileri çekilir.
Ön-arka görüntüde spinöz çıkıntıda yana kayma ve tek taraflı liziste karşı taraf pedikülünde skleroz görülebilir.
iskoç köpeği görüntüsü
Oblik görüntüdeki siyah tasmalı İskoç köpeği tanımlaması tanıya yardımcıdır.
Spondilolistezis varlığında, lateral grafilerde vertebranın öne yer değiştirmesi gözlenir.Kaymanın derecesi, vertebra ön-arka boyutu dört eşit parçaya ayrılarak sınıflandırılır. %25'e kadar olan kayma Grade I, %26-50 kayma Grade II, %51-75 kayma Grade III, >%76 kayma Grade IV olarak sınıflandırılır.
Segemental instabilite, fonksiyonel lateral (fleksiyon - ekstansiyon) grafilerle saptanır.
Pars kırığı varsa spondilolizis görüntülemenin en iyi yolu BT'dir.
T2 ağırlıklı, yağ baskılı MR'da L5'in sol pars interartikülarisinde akut stres reaksiyonunu gösteren sinyal artışı görülüyor.
MR'da pars defekti, o bölgede kemik ve kemik iliğinde devamsızlık olarak gözlenir.
Tedavi
Spondilolistezislerin doğal seyri spontan stabilizasyondur. Erişkinlerde listezisin ilerleyerek kötüleşmesi nadirdir.
Kayma derecesini etkileyen faktörler; yaş, eşlik eden dejeneratif disk hastalığı, lateral fleksiyon-ekstansiyon grafilerinde hipermobilite olarak gözlenen ligamentöz laksitedir.
Tedavi başlangıçta konservatiftir. Konservatif tedavi, tipik olarak, göreceli istirahat ve ağrıyı arttıran aktivitelerin (tekrarlayıcı bel ekstansiyonları) kısıtlanması şeklindedir. Semptomatik olan hastalarda korse kullanımı da oldukça sık başvurulan bir yöntemdir. 3-6 ay boyunca antilordotik torako-lumbo-sakral korse kullanılması önerilir. Korsede amaçlanan durum lomber lordozu azaltarak parsın sagital dizilimini daha dik pozisyona getirmek ve kompresyon altında iyileşmesini sağlamaktır. Tedavinin başlamasından 4-6 hafta sonra sporcunun ağrısı yoksa, korse kullanarak antrenmana başlamasına izin verilir.
Germe ve güçlendirme egzersizlerini de içeren fizik tedavi programları, lomber lordozu azaltmak, hamstring kontraktürlerini önlemek ve ağrı için önerilir.
6 ay boyunca korse kullanan ve aktivite kısıtlanmasına rağmen semptomları devam eden hastalar cerrahi adayıdırlar.
Stabilizasyon sağlanmışsa posterior pedikül fiksasyonu ile beraber anterior lumbar interbody füzyon tercih edilir. Dinamik instabilite varsa füzyon cerrahisi tercih edilir.
İyileşmeyi takiben fleksiyon tipi egzersizler, esneklik ve gövde kaslarını güçlendirici egzersizleri içeren rehabilitasyon programı izlenmelidir.

14 yorum:

  1. cerrahi den sonra normal hayatımıza nezaman dönebiliriz.başarı oranı nedir?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Dejeneratif spondilolistezise yönelik spinal füzyon cerrahisinde %90'a varan fonksiyonel iyileşme bildirilmiş. Tabi doğru endikasyonda yani gereken hastalara cerrahi uygulanması başarı oranını yükselten önemli bir faktör. Ameliyatın komplikasyonları arasında %1-3 enfeksiyon, %3-15 füzyonda başarısızlık, %1 sinir kökü yaralanması, %1-5 dural sızıntı, %1 materyal yetmezliği, %5 aşırı kan kaybı belirtilmiş. Ameliyattan sonra 2-4 gün hastanede kalış gerekmekte. Fiziksel aktivite gerektirmeyen bir iş söz konusu ile 3-4. haftada işe dönülebilir. İlk 3 ay sadece yürüme şeklinde egzersize izin verilir. Gövde çevresi kasları güçlendirecek izometrik egzersizler ve hamstring germe önerilir. 6-9. ayda genelde tüm fiziksel kısıtlamalar kaldırılarak normal hayata dönülebilir.

      Sil
  2. bende bel kayması var cerrahi müdehaleye karar verildi 1.5 yıldır tıp fakültesinde sıra bekliyorum geceleri bacaklarımın agrısı çok şiddetlendi pars kırık gibi bişey dedi dr his kaybı var bacakta ameliyat şartmı felç riski varmı olmazsam


    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bel kaymasının derecesi ve şikayetlerinizin günlük yaşamınızı ne kadar etkilediği cerrahi kararında önemli olan şeyler. Felç riski yüksek olsa acilen ameliyat edilirdiniz. Ameliyat olmazsanız felç olursunuz denemeyeceği gibi tam tersine ameliyatın bir komplikasyonu olarak da felç gelişebilir. Kısacası kesin konuşmak zor, her hasta için kar zarar hesabı yapılıyor. İlaç tedavisine rağmen bacak ağrısı sizin için çekilmez düzeyde ise ameliyat önerilmektedir. Geçmiş olsun.

      Sil
    2. TŞKL hocam kesin ameliyat dedi bacak agrılarım dayanılmaz oldu bir haftadır. çekincelerim vardı tekrar tşkl

      Sil
  3. dr.deniz.bey.annem.52.yaşında.10.yıdır.bel.kayması.ve.bel.fıtığı.agrıları.var.yalnız.son.altı.aydır.agrıları.çoğaldı.geceleri.ayaklarında.kasılma.ve.kıramplar.oluyor.ayrıca.huzursuz.bacak.sedromuda.var.krampların.hangi nedenlerden dolayı olduğunu bilemiyoruz. Annem beyin cerrahına gitti EMAR çektirdi; EMAR sonuçlarını hakkında bizi aydınlatabilir misiniz;

    *Lomber lordoz artmıştır ve lomber bölgede açıklığı sağa bakan rotoskolyoz mevcuttur.
    *T11-T12 seviyesinde diffüz bulging ve posterior osteofitler ön subaraknoid mesafeyi hafif daraltmış görünümdedir.
    *L4-L5 seviyesinde Grade I spondilolistezis mevcuttur. L4 vertebra pars interartikülarislerde bileteral lizis defekti izlenmektedir. Diffüz bulging ön epidural yağlı planı kapatmıştır. Nöral foramenler dardır.
    *L5-S1 seviyesinde minimal bulging izlenmişter.
    *Vertebra korpus köşelerinde osteofitler mevcuttur. Faset eklemlerde dejenaratif değişiklikler izlenmiştir. L4 Vertebra dışında diğer posterior elamanların bütünlüğü tabidir.
    Konus medullaris normal düzeyinde sonlanmaktadır. Filum terminale normal kalınlıkta izlenmiştir. Kauda ekuinaya ait sinir liflerinin seyir ve sinyal intensiteleri tabidir. İntradural patoloji saptanmamıştır.
    Paravertebral yumuşak dokuda patolojik sinyal intensitesi değişikliği saptanmamıştır.

    konu ile ilgili yardımlarınızı rica eder, şimdiden teşekkür ederiz.

    Saygılarımla;

    YanıtlaSil
  4. selamun aleykum hocam. L5- S düzeyinde anteriora minimal spondilolistezis izlenmektedir... L3-4 diskinde dejenerasyona bağlı T2 ağırlıklı serilerde intensite kaybı izlenmektedir ... L5-S1 diskinde minimal diffüz anuler taşma izlendi.Nöral foramenler açıktır. Hocam bu sonuçlardan sonra bir kaç defa çıkıkçı die tabir edilen kişilere gittim . bel çekdiler . çekdikleri an rahatladım ağrılarım kesildi ama bi kaç gün geçdikden sonra tık die ses oldu ve omiriliğimin kaydığını hissettim sağa doğru kayma yapıyor. 15 gün fizik tedavi gördüm radarla kasları ısıtıp elektrik veren bi cihaza bağladılar ama ağrılarım geçmedi.Ağrılarım devam ediyor ne yapmam lazım bilgi verirseniz teşekkür ederim

    YanıtlaSil
  5. LOMBER MR İNCELENMESİ

    L5 s1 seviyesinde grade 1 spondilolisteizis izlenmistir. Yarin fizik tedaviye gidecegim baba biseyler onerir veya söylermisiniz futbol oynuyormnzarari olurmu tesekkurederim cevaplarsaniz sevinirim

    YanıtlaSil
  6. İyi günler hocam. Annem 2gün önce lumbar bölgeden spondilolistezis operasyonu geçirdi. Postop 2. günde ayağa kalkmaya ve yürümeye çalıştığında çok şiddetli baş ağrısı ve hemen akabinde nefes darlığı şikayeti başlıyor. Yattığında kendini daha iyi hissediyor.Sebebi ne olabilir? Ne kadar zaman sonra toparlar? Ne önerirsiniz? İlginiz için teşekkürler hocam.

    YanıtlaSil
  7. Hocam tek tarafli pars defektim vardi. Tek vida ile ameliyat ettiler. Suan 1 ay oldu. Agriladim devam ediyor. Ne zaman kaynar ortalama?

    YanıtlaSil
  8. Hocam merhaba
    yapılan Lomber Vertebra BT (3D) incelemesinde:
    Lomber aks bozulmuştur. L5 vertabrada şüpheli Grade 1 anterolistezis izlenmektedir.
    L5 vertebra korpus yüksekliği posteriorda minimal azalmıştır yazıyor.
    18 ekimde çelik korse verdiler 2 ay boyunca kullan sonra kontrole gel ama bu kemiğin kaynaması zor operasyon yapmamız gerek dediler.Beden Eğitimi öğretmeniyim hareketim oldukça kısıtlandı son 2 gündür bacaklarımda uyuşma var sizce ne yapmalıyım korseyle düzelme ihtimali varmı yoksa kısa yoldan ameliyat yolunumu düşünmeliyim. Kafam çok karışık öğrencileriminde tam müsabaka zamanları onlarıda yanlız bırakmak istemiyorum yaza bıraksam ameliyatı felç gibi bir risk olabilirmi.

    YanıtlaSil
  9. Merhabalar ben belime doktor spondrolisis gibi bisey dedi yajlasik marttan beri hareketlerim kisitlandi 1 2 ay korse taktim suan gunluk hareketime gore agri degisiyo bazen hic agri olmuo bazen ise az agri oluyo 2 3 ghne mr a gidicem basketbol oynuyorum ve oynayanadigim icin canim ok sıkıliyo ne zaman baslayabilirim?

    YanıtlaSil
  10. Selamun aleykum hocam bende spendilozistezis grade 3 varmis doktor oyle dedi ameliyat olman gerekiyor dedi grade 3 tehliklei mi olmazsam nolur yasim daha 18 6-7 yildir belimde agri var yasim genc ameliyat olmazsam ilerde sorun olur mu benim icin tesekkur ederim simdiden

    YanıtlaSil
  11. Merhaba
    Aşağıda yazdığım şekilde MR sonucunu aldım.Yorum yapabilirseniz çok sevinirim

    Lomber MRG sonucu
    Lomber lordozda azalma ve disk dejenerasyonları,Üst lomber düzeyde küçük Schmorl nodülleri L4-5 düzeyinde minimal anterolistezis izlenimi,diskte L5 sinir köküne yakın komşuluk-indentasyon gösteren anüler fissür eşlikli sağ paramedian-foraminal protrüzyon,faset eklem hipertrofisi nedeniyle foramen girimlerinde daralma

    YanıtlaSil