2 Şubat 2013 Cumartesi

Hipermobilite Sendromu

Pek çok insanın eklemleri esnek ya da gevşektir. Bu kişiler küçük yaşlarda jimnastik ya da balede yetenekli olabilir. Bazı kişilerin eklemleri diğer insanlara göre daha büyük açılarda daha kolayca hareket edebilir, örneğin başparmaklarını ön kollarına değdirecek kadar bükebilirler. Hatta bazen eklemlerini yerinden çıkarıp sonra tekrar yerleştirebilirler. Eklemlerin aşırı hareket edebilirliğine tıbbi olarak hipermobilite, eklemlerin gevşek ve çok kolay hareket ettirilebilmesine laksite denilmektedir.
Toplumun yaklaşık %10 kadarında bir dereceye kadar hipermobilite görülmektedir. Kadınlarda erkeklerden üç kat daha sık görülür. Çoğu kişide herhangi bir şikayete yol açmaz ancak bazılarında kronik ağrı ve diğer şikayetlere yol açabilir. Gevşek eklemlerle beraber kronik ağrıları ya da ilişkili başka şikayetleri olan kişilerin durumu "eklem hipermobilite sendromu (EHS)" olarak adlandırılmaktadır.
Hipermobilite sendromu olan kişiler pek çok günlük aktiviteden ağrıya yol açtığı için kaçınabilirler. Çoğu şikayetlerine rağmen sağlıklı görünürler, bu nedenle arkadaşları hatta doktorlar tarafından sevimsiz bulunabilirler. Bazen tanı koyulması uzun süre gecikebilir, bu da hastaların gittikçe daha öfkeli, endişeli ve depresif olmalarına yol açabilir.
Beighton skoru kişilerdeki hipermobilitenin derecesini ölçmek için kullanılır. Aşağıdaki hareketlerin her birinin yapılması bir puan olarak kabul edilir:
- Küçük parmağı arkaya doğru 90 dereceden fazla bükmek (her taraf için birer puan)
- Başparmağı ön kola değecek kadar bükmek (her taraf için bir puan)
- Dirsek ve dizlerin 10 dereceden fazla hiperekstansiyonu, yani düz hattın ötesine dek 10 dereceden fazla bükülebilmesi (her eklemde her taraf için birer puan)
- Dizleri bükmeden avuç içlerini düz zemine yerleştirebilmek (bir puan)
Hipermobilite ve beraberinde Beighton skoru yaşla beraber azalır. Bunun nedeni doğal yaşlanma olabileceği gibi gevşek eklemlerin erken osteoartrite yatkınlığı da olabilir.
EHS olan kişilerde genelde büyük eklemlerde (boyun, omuzlar, sırt, kalçalar, dizler) kronik eklem ağrısı ve tutukluk şikayetleri olur. Ayak bilekleri, el bilekleri, dirsekler gibi daha küçük eklemler de etkilenebilir. Ağrı genelde eklemin kendisinden değil eklem çevresindeki kas ve tendonlardan kaynaklanır, dolayısıyla direkt grafiler normal olabilir.
Hipermobilite sendromu olan kişilerde diğer vücut yapılarının esnekliğinde artışa bağlı olarak eklem dışı şikayetler de görülebilir. Bunlar arasında mitral kapak prolapsusu, uterin prolapsus, herniler, gastroözefageal reflü hastalığı sayılabilir.
Hipermobil eklemleri olan bir kişide EHS olup olmadığına karar verirken Brighton kriterleri kullanılır.
Major kriterler:
- Beighton skorunun 4 ya da üzerinde olması
- Eklem ağrılarının 4 ya da daha fazla eklemi etkilemesi ve 3 aydan uzun sürmesi
Minör kriterler:
- Beighton skorunun 1, 2 ya da 3 olması
- Sırt ağrısı veya bir ila üç eklemde 3 aydan uzun süren ağrı veya spinal spondiloz, spondilolizis, spondilolistezis
- Bir eklemden fazla dislokasyon veya bir eklemin birden fazla dislokasyonu
- 3 veya daha fazla yumuşak doku problemi (ör. tendinit, bursit)
- Uzun ince vücut yapısı
- Aşırı esnek cilt, çatlaklar, ince cilt ya da anormal skarlanma
- Düşük gözkapakları, miyopluk
- Variköz venler, herni, uterin veya rektal prolapsus
- Mitral kapak prolapsusu
Tanı için aşağıdakilerden herhangi birinin sağlanması gerekir:
- 2 major kriter
- 1 major ve iki minör kriter
- 4 minör kriter
- 2 minör kriter ve birinci derece yakınında EHS olması
Gevşek eklemleri olan kişiler çok geniş bir spektrumda kliniğe sahip olabilirler.Eklem hipermobilitesi olup hiç semptomu olmayan kişilerden, orta derecede etkilenim gösteren EHS'lere ve Ehlers-Danlos Sendromu'nun hipermobil tipine varan değişen şiddette şikayetleri olabilir.
Tedavi:
Kas iskelet sistemi semptomlarının tedavisi ağrı kesiciler, kısa dönemde kas spazmını azaltmak için, uzun dönemde ise eklem çevresindeki yapıları güçlendirmek ve stabiliteyi arttırmak için egzersiz ve fizik tedaviden oluşur.
Yüksek darbeli egzersizlerden (koşma, zıplama veya fiziksel temas gerektiren) kaçınılmalıdır. Yüzme, su içi egzersizleri, yürüme, pilates ve Tai-Chi yapılabilir. Yoga'nın bazı türleri faydalı olabilirken bazı türleri zararlı olabilir.
Bir eklemi tutup itme veya çekme şeklindeki germelerin çoğundan kaçınılmalıdır. Germeler kısa süreli olarak rahatlatıcı olabilir, ancak uzun dönemde eklemleri daha da gevşetir ve kas zorlanmalarını arttırır. Ancak hamstring germesi istisna olarak uygulanabilir.
Ağır yük kaldırma, itme ve çekmeden kaçınılmalıdır.
Kolları ve dizleri kilitleyen pozisyonda (aşırı ekstansiyonda) egzersiz yapmaktan kaçınıılmalıdır.
Güçlendirme ve stabilizasyon için hafif egzersizler yapıılmalı. Ağırlıkla çalışırken ölçü olarak eğer 8 tekrar zorlanmadan yapılamıyorsa, seçilen ağırlığın o egzersiz için fazla olduğu söylenebilir. Ağırlık arttırılmadan önce mevcut ağırlıkla 15 tekrarlık 2 set zorlanmadan yapılabiliyor olmalıdır. Genel olarak hafif ağırlıkla çok tekrar, fazla ağırlıkla az tekrara tercih edilir.
Egzersizlerle ilgili sabır ve devamlılık önemlidir. Her gün bir saati spor salonunda geçirmek gerekmez. Çok yorgun olunduğunda ya da zaman olmadığında bile her gün hafif ağırlıklarla 5 dakika omuz güçlendirme ve 5 dakika izometrik gövde egzersizleri yapmak uzun dönemde çok faydalı olacaktır.

17 yorum:

  1. Tıpta objektif bir tetkiki bulunmayan bazı tanıların gerçekliğinden şüphe duyulabiliyor, örneğin fibromiyalji gibi. Ama Beighton skoru hipermobilitenin ayrımında nispeten objektif bir ölçüt sağlıyor. Yaygın ve başka bir nedenle açıklanamayan eklem ağrıları olan hastalarda hipermobilite sendromu, akla gelmesi gereken bir durum.

    YanıtlaSil
  2. ehler danlos sendromu hastasıyım aynı zamanda skolyozum var gerçekten uyuyamayacak kadar eklem ağrıları çekiyorum 29 yaşındayım haftada 2-3 gün topallıyorum bütün gittiğim fizikçiler benimle dalga geçiyor bir su şişesi kapagı açamıyorum ağır taşıyamıyorum dediğimde siz kadınlar çok nazlı oluyorsunuz cevabı alıyorum çevremdeki hiçkimse inanmaz gençliğime bakarlar hemşireyim geçen yıl yoğun bakıma verdiler ve hasta taşırken eklem içi kanama geçirdim ve yine atellediler ama ben bu durumu çok yaşıyorum

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. benim oğlum ve kızımda var bu rahatsızlık genetik doktoru fizik ve metabolizma... bölümlerde tedavı oluyo çok zor bir rahatsızlık aslında ama yaşayan biliyo

      Sil
  3. anonymous geçmiş olsun.ben de topallıyordum.yemek yerken kaşığı ağzıma götüremiyordum.sonra kalsiyum ve magnezyum takviyesi yaptı doktor.yanlıs hatırlamıyorsam iyonize kalsiyum düşük çıkmıştı.ilaçlardan sonra topallama derdinden kurtuldum.
    hipermobilite yıllardır hayatımı zindana çevirdi fibromiyaljiyle beraber...ayak bileklerim gün geçtikçe daha da kötüye gidiyor.fizyoterapist bileklerime ağırlık bağlayarak yürümemi tavsiye etti.yıllardır hastaneye gitmekten bıktığım için uzun süredir çekiyorum.yaşam ve uyku kalitem düştü. şimdi sağ bacağımda bir de dolaşım problemi çıktı galiba.

    YanıtlaSil
  4. Bu rahatsızlık bende var. İleride çocugum olursa onada geçer mi?

    YanıtlaSil
  5. Eklem hipermobilitesinin genetik geçişi olduğu kabul edilmektedir. Eklem hipermobilite sendromları değişik derecelerde bulgu veren bir grup hastalıktır. Bunların nadir görülen bazı tiplerinde hangi genlerin sorumlu olduğu bulunmuşken en yaygın görülen hafif tiplerinde genetik geçiş tam olarak anlaşılmamıştır ve muhtemelen genetiğin de içinde olduğu bir grup sebep bu hastalığın oluşmasına katkı sağlamaktadır.
    http://rheumatology.oxfordjournals.org/content/45/5/502.full

    YanıtlaSil
  6. benim oğlumdada var çok esnek

    YanıtlaSil
  7. bu bende de var küçükken sürekli parmaklarım, bileklerim ve kollarım çıkardı yukarıda yazan mitral kapak prolapsusu da var ancak minimal ve fizyolojik denilior doktorum tarafından, bunun yanı sıra sinüs taşikardisi de var yani aritmi, bunların tamamaının altında yatan sebebin bu esnklik olduğu söylendi, acaba bunun ilçala bi tedavisi mümkün deil mi ? esnekliğimizi azaltsak

    YanıtlaSil
  8. ben kendimde bu hastalıktan şüpheleniyorum.belirtilerin genelini yaşıyorum.onun dışında beni küçüklüğümden beri rahatsız eden bi durum var onunda bu hastalıkla bi bağlantısı olıp olmadığını merak ediyorum.cilt rengim çok çabuk değişiklik gösteriyor normalde beyaz tenliyim.sigagara veyahut stres yaşadığımda 1 gün içerisinde rengin kapkara oluyor.cilt rengin hiç stabil değil bu hastalıkla bir alakası olabilirmi bu durumun.

    YanıtlaSil
  9. ben kendimde bu rahatsılıktan şüpheleniyorum belirtilerin genelini yaşıyorum.boyun ve çene altı derimin fazla elastik olmasından bi araştırmaya girdim bu hastalığı gördüm.bunun dışında bu hastalığın başka hastalıklara sebep olduğunuda belirtmiş doktor bey.açıklandığı gibi uzun zamandır reflü hastasıyım kendimi hep yorgun bitkin sürekli uykulu bilirim.bunun dışında açıklanmayan ve beni rahatsı eden uzun dönemdir yaşadığım sorunlardan bahsetmek istiyorum.deri rengim hiç stabil değil normalde beyaz tenliyim ama bi gün önceki bembeyaz olan ben birgün sonra esmerleşebiliyorum.kilo alamama problemim var ince kemikliyim.cildim 2-3 senedir nemsiz ve kuru.herzaman aşırı bir yağlı cildim oldu.doktor beyin bahsetmediği bu diğer prtoblemlerimin bu rahatsızlıkla bir ilişkisi olabilirmi acaba..

    YanıtlaSil
  10. bunun dışında 10-12 yaşları arasında diz kapağı iltihaplanaması tanısıyla yürüyemez hale gelmiştim 2-3 ay iyileşene kadar tekerlekli sandalyeyle dönemi geçirmiştim

    YanıtlaSil
  11. Merhaba. Bende araştırdım ve sanırım ayni sorun var çünkü okudugumda " aaa buda var demekki bundanmis " tepkisini verdim hep. Ilk olarak benim sol baş parmagim bilegimi bayaa gececek kadar esniyo ve değiyor onemsemedim çünkü sağ baş parmağımda Tetik parmak. Kolum falan bahsedildigi biçimde dönüyor.
    Kolum sirtim ayaklarım beni ağrıdan ağlatiyor. Kas ve eklem ağrılarıni çok küçük yaştan beri çekiyorum.
    Çok esnegim dememe gerek var mi bilmiyorum.
    Dans ediyordum hocalarim bale gecmisimin cok köklü olduğunu düşünürdu fakat hic gitmedim. Ayaklarimdaki sorun yüzünden bıraktım.
    2 saat ayakta dursam 3 gün kendime gelemiyorum ağrıdan.
    Çanta poşet taşiyamiyorum... (boyun duzlesmesi de var ondan saniyordum )
    Ayak bileklerim asıl sorun. Çok yürüdüğüm bir gün adim atamaz hale geldim acile gittigimde doktorlar bu zamana kadar yürüdügume hayret etti. Iki ayagimda da tendon baglari kopmuş kemik kirilmis parca parça ve öylece kaynamis. Ben orada öğrendim ayak bileklerim ters dönmüştu kucukken
    1 haftaya yakin yatmistim gecmisti onemsememistik. Ve asıl mesele ben daha 18 yaşindayim ama anneannemle ayni ağrıları çekiyorum.

    YanıtlaSil
  12. Arkadaslar ayni hastalik bendede var.Doktorum bana havuza gitmemi önerdi.Havuza gittikden sonra cok faydasini gordum.4 ay gittim ve 1 aydir gitmiyorum neyazikki agrilar yine basladi.

    YanıtlaSil
  13. You have great information here but the format of this Blogspot template makes it almost impossible to fin infit because of windows popping open, the menu popping open. You would do much better to have a regular layout. Even better, have a regular website with a blog page in it so your contact information is easy to find.

    YanıtlaSil
  14. 28 yasindayim, cocuk yaslarimda romatizma sanip penadur verdiler senelerce, aylarca hastanede yattim, hic iyilesmedm mr ustune mr cekildi hastanelerde hep sefil oldum agrim bi gun gecmedi her yere umut bagladim sonuc yok gitmedgim hastane doktor kalmadi. Bir kisi bile sunu akil etmedi ama bir kisi derdin bu diyemedi. Ta ki iki gun once yogaya baslayana kadar. Hocam sagolsun bir iki hareket denedi bi kac soru sordu bu olabilir dedi simdi yazinizdaki butun belirtilere harfiyen sahip oldugumu gorunce anladm. Cok tesekkur ederim. Hic degilse ilacsiz hastanesiz yasayacagimi ogrenmis oldm.

    YanıtlaSil
  15. Ben 22 yaşındayım ve öğrenciyim. 2 yıldır sol işaret parmağımda rahatsızlık yaşıyorum. Sürekli ders çalışıyor ve yazı yazıyorum. Çalışmalarımın yoğun olduğu zamanlar sabah kalktığımda parmağım bükük şekilde kitlenmiş olarak uyanıyorum. Önceleri bu durum 10-15 dk sürüyor, sonra yavaş yavaş açılıyordu. 1,5 yıl önce parmağıma fizik tedavi uygulandı ama hiçbir işe yaramadı. Artık parmağım saatlerce kitli vaziyette duruyor ve ağrısı da arttı. Ayrıca aynı durumun başlangıcı sol el orta ve yüzük parmağımda da söz konusu şu an.
    Doktorum eklemlerimin çok esnek olduğunu ve hipermobilite olduğumu söyledi. Ben küçükken annem beni ellerim ayaklarım normalden büyük diye doktorlara götürmüştü ve çocuk doktorları ciddiye almamıştı. Ellerimi düz tutamıyorum, uzattiğimda dışa doğru kırılıyor, dirseklerim de aynı şekilde. El ve ayak yapım annem babam ve tüm kardeşlerimden farklı, parmaklarım ince uzun ve eklem yerleri şişkince.
    Diz, çene, ayak bileği, el bileği ve kol ağrılarını çok sık yaşıyorum, ağrısız geçen günüm yok. Bir de bazen durup dururken kısa süreli kalp çarpıntılarım oluyor. Ben diğer eklemlerimin de yazı yazdığım elim gibi olmasından çok korkuyorum ve artık ağrılar çekmek istemiyorum. Daha önemlisi marfan sendromu taşımaktan çok korkuyorum. Üniversite hastanesine de gittim fakat doktorlar ilk kez böyle bir şey gördüklerini söylediler. Yardımcı olursanız çok sevinirim. Teşekkür ederim.

    YanıtlaSil
  16. Bu yorum yazar tarafından silindi.

    YanıtlaSil