3 Mart 2013 Pazar

Kalça Muayenesi

Kalça muayenesi her zaman olduğu gibi iyi bir öykü alınması ile başlar. Daha sonra inspeksiyon, kemik ve yumuşak dokuların palpasyonu, hareket açıklığı, nörolojik muayene (kas gücü ve duyu muayenesi) ve özel testler şeklinde devam eder. Bu yazıda özel testler üzerinde duruldu. Kalça şikayetlerinin bel ve diz patolojilerinin de bir yansıması olabileceği unutulmamalıdır.
Kalça Eklemi Hareketleri
Fleksiyon: 110-120 derece (dizler fleksiyonda iken), ekstansiyon: 0-15 derece, abdüksiyon: 30-50 derece, adduksiyon: 30 derece, iç rotasyon: 30-40 derece, dış rotasyon: 40-60 derece.
Özel Testler
Faber (Patrick) testi: Bel muayenesi kısmına bakınız.
Ekstremite uzunlukları ölçümü:
gerçek bacak boyu ölçümü
Alt ekstremitelerde uzunluk farkı gerçek ya da zahiri (fonksiyonel) olabilir. Gerçek bacak boyu farkında bacak boyunu değiştiren kalıcı bir bozukluk vardır. Zahiri bacak boyu farkı ise pozisyona bağlı kompansatuar bir durumdur.
zahiri bacak boyu farkı
Zahiri bacak boyu farkını tespit etmek için sırtüstü yatan kişide umblikustan medial malleola kadar olan mesafe karşılaştırılır. Gerçek bacak boyu farkını ölçmek için kemik çıkıntılar arasındaki mesafe ölçülür. Her iki bacakta spina iliaka anterior superior ile medial malleol arasındaki mesafe ölçülerek karşılaştırılır. Gerçek bacak boyu farkı varsa femurda mı tibiada mı boy farkı olduğunu anlamak için ayak tabanları aynı hizada olacak şekilde kalça ve dizler fleksiyona getirilir. Bir diz diğerinden yukarda kalıyorsa tibialar eşit değildir. Bir diz diğerinden öne gidiyorsa boy farkı femurdadır.
Thomas testi:
Kalça fleksiyon kontraktürü olup olmadığını gösterir. Hasta sırtüstü yatarken bir kalçasını fleksiyona getirmesi, dizini göğsüne değdirmesi, bu esnada diğer bacağının sedyeye temas eder durumunu koruması söylenir. Eğer kalça fleksiyon kontraktürü varsa bacak aşağıda düz duramaz, kalça ve dizden fleksiyona gelir.
Trendelenburg belirtisi:
Kalça abduktorlarının kalçayı stabilize edebilme gücüne bakılır. Hastadan tek ayak üstünde durması istenir. Normalde pelvis yere paralel tutulabilir. Ancak kalça abduktörleri zayıfsa hasta bunu telafi etmek için gövdesini yere basan kalçaya doğru eğerek ağırlık merkezinin yerini değiştirmek zorunda kalır.
Kalça abduktörleri yürüyüş sırasında pelvisin hareketlerine bakılarak dinamik olarak da değerlendirilebilir.
Ober testi:
İiliotibial bant (tensor fasya lata) kontraktürü olup olmadığını anlamak için yapılır.Yan yatan hastanın yukarıdaki bacağı diz altından kavranır. Diz ekstansiyonda ya da 90 derece fleksiyonda olabilir. Kalça önce fleksiyona, daha sonra abduksiyon ve ekstansiyona getirilir ve daha sonra bacak yavaşça aşağı indirilir. İliotibial bant kontraktürü varsa bacak abduksiyonunu koruyarak yere düşmez.
Rektus femoris kontraktür testi:
Hasta muayene masasında dizlerini aşağı sarkıtarak sırtüstü yatar. Dizlerinden birini fleksiyona getirerek göğsüne doğru çekmesi istenir. Bu esnada diğer diz 90 derecede tutulamıyor, hafifçe ekstansiyona geliyorsa o tarafta rektus femoris kontraktürü varlığından şüphelenilir.
Hamstring kontraktür testi:
Hasta oturur pozisyonda iken pelvisi stabilize etmesi için dizlerinden birini göğsüne dayaması ve diğer dizi ekstansiyonda tutması istenir. Daha sonra gövdeyi fleksiyona getirip uzatmış olduğu taraftaki ayak parmaklarına dokunması söylenir. Eğer parmaklara dokunamıyorsa hamstring kısalığı lehinedir.
Tripod belirtisi:
Hasta muayene masasının kenarında her iki diz 90 derece fleksiyonda bacaklarını aşağı sarkıtarak oturur. Hastanın muayene edilecek bacağı pasif olarak dizden ekstansiyona getirilir. Hasta bu esnada gövde ekstansiyonu yaparak hamstring gerginliğini azaltmaya çalışıyorsa test pozitiftir.
Kalça için düz bacak kaldırma testi:
Hasta sırtüstü yatarken dizi ekstansiyonda kalacak şekilde bir kalçası fleksiyona getirilir. Düz bacak kaldırma sırasında kısıtlanma olursa diz fleksiyona getirilip daha fazla kalça fleksiyonu elde edilip edilemeyeceğine bakılır. Eğer kalça fleksiyonu daha fazla artmıyorsa lezyon kalça, siyatik sinir veya hamstring kaslarında değil gluteal bölgededir (iskial bursit, tümörler, gluteal abseler...).
Pediatrik kalça patolojilerinde kullanılan testler
Ortolani belirtisi:

Her iki kalça ve diz 90 derece fleksiyonda iken kalçalar adduksiyona getirilir. Başparmak adduktör bölgeye, diğer parmaklar tuberositas majusa koyulur. Adduksiyonda olan kalça abduksiyona getirilirken kalçada kayma hissi olması testi pozitif kılar.
Barlow testi:
Adduksiyonda iken kalçalar posteriora itilir, bu sırada femur başının asetabulumdan dışarı kaydığı hissedilir.
Galeazzi veya Allis testi:
Kalçalar ve dizler 90 derece fleksiyondayken dizler arasında belli bir mesafe ve asimetri olmasıdır. Doğuştan kalça çıkığını göstermede kullanılır.
Piston veya Dupuytren testi:
Bebek sırtüstü pozisyonda iken diz ve kalçası 90 derece fleksiyona getirilerek femuru muayene masasına doğru aşaı itilir. Bu manevrada normal kalçada çok az hareket oluşurken çıkık bir kalçada femur ve bacak yukarı doğru kalkar.
Abduksiyon testi (Hart belirtisi):
Kalça çıkıklığı olan tarafta bez değiştirirken kalça diğer taraf kadar abduksiyona getirilemez. 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder