4 Mayıs 2014 Pazar

El ve Bilek Enjeksiyonları

Enjeksiyon bölgelerine göre hazırlanan içerikler:
Karpal tünel: 2-3 ml LA* + 1 ml KS**
Birinci karpometakarpal eklem: 0,5 ml LA + 0,25-0,5 ml KS
De Quervain tenosinoviti: 2 ml LA + 1 ml KS
Gangliyon kistleri: 1-2 ml LA + 1 ml KS
Tetik parmak: 0,5-1 ml LA + 0,5 ml KS
*LA: %1 lidokain ya da %0,25-0,5 bupivakain. **KS: betametazon sodyum fosfat ve asetat (Celestone Soluspan) ya da metilprednizolon 40mg/ml (Depo-Medrol)
Karpal tünel sendromu:
Karpal tünel enjeksiyonunun başlıca endikasyonu median sinir sıkışma sendromudur. Bu durum osteoartrit, romatoid artrit, diabetes mellitus, hipotiroidi, aşırı kullanım hasarı, travma ya da gebeliğe bağlı ortaya çıkabilir. NSAİİ, splintleme, aktivite modifikasyonu ile düzelme olmazsa enjeksiyon uygulanabilir. Enjeksiyon öncesinde proksimal bilek çizgisi ve palmaris longus tendonu palpe edilir. Palmaris longusu palpe etmek için bilek nötralde iken parmaklar uç uca getirilir (pinç pozisyonu). Enjeksiyon, palmaris longusun ulnar tarafından, el bilek çizgisi proksimalinden yapılır. Palmaris longus tendonu olmayan kişilerde bilek orta hattının ulnar kısmından giriş yapılır. Eğer iğne engelle karşılaşırsa ya da hasta parestezi hissederse iğne geri çekilip daha ulnara yönlendirilir. Parmak hareketleri ile iğne hareket ederse tendon içindedir, biraz geri çekilmelidir. Enjeksiyon yapılırken cilt altında şişlik oluşursa çok yüzeyelde olduğunu gösterir, biraz daha derine inilmelidir. Bir başka teknikte ise önkol volar yüzden, el bilek çizgisinin 4 cm proksimalinde, radial fleksör tendonu ile palmaris longus tendonu arasından giriş yapılır. Bu teknikte giriş açısı 10-20 derecedir. Her enjeksiyonda olduğu gibi önce aspire edilerek kan damarında olunmadığı kontrol edilir.
Birinci karpometakarpal eklem:
Başparmak, birinci metakarpoal kemik ile trapezium arasındaki eğer şekilli eklemin üzerinde hareket eder. Artrit ve aşırı kullanım durumlarında eklem hareketinde kısıtlılık, ağrı, krepitasyon oluşabilir. Eğer NSAİİ ve kısa süreli immobilizasyon ile düzelme olmazsa enjeksiyon uygulanabilir. Enjeksiyon ile kalıcı düzelme olmayabilir, bu durumda cerrahi seçenekler gündeme gelir. Enjeksiyon öncesi trapezium ve birinci metakarpal arasındaki boşluk palpe edilir. İğne ile birinci metakarpalin hemen proksimalinden, ekstansör yüzden giriş yapılır. Radial arter ve ekstansör pollisis brevis tendonundan kaçınılmalıdır. Eklem boşluğunu genişletmek için traksiyon uygulanabilir.
De Quervain tenosinoviti:
Abduktör pollisis longus ve ekstansör pollisis brevis tendonlarını ilgilendiren bu stenozan tenosinovit çoğunlukla başparmağın aşırı kullanımı ile ilişkilidir. İmmobilizasyon ve NSAİİ'lere yanıt olmazsa enjeksiyon uygulanabilir. Başparmak abduksiyon ve ekstansiyonda iken radial stiloid çıkıntının distalindeki tendonlar palpe edilir. İğne birinci ektansör kompartmana ulaşması için radial stiloid çıkıntının hemen proksimaline doğru abduktör ve ekstansör tendonların paralelinde ilerletilir. Tendona direkt enjeksiyondan kaçınılmalıdır.
Gangliyon kistleri:
Gangliyon kistleri genelde spontan olarak 20-50 yaş arasında ortaya çıkarlar. Dorsal yüzdekiler skafolunat eklemden köken alır ve bilektekilerin %65'ini oluştururlar. Volar yüzdekiler radiusun distal kenarından köken alır ve %20-25'ini oluştururlar. Fleksör tendon kılıfından köken alanlar ise kalan %10-15'i oluşturur. Kistler tendon kılıfı ya da eklem kapsülü komşuluğunda ya da onunla ilişkilidir. Kistin içinde jelatinöz, yapışkan, mukuslu bir sıvı bulunur. Çoğu gangliyon kendiliğinden kaybolur ve tedavi gerektirmez. Eğer ağrı ve parestezi gibi şikayetlere yol açıyorsa ya da kozmetik olarak rahatsızlık veriyorsa sadece aspirasyon ya da aspirasyon + kortikosteroid enjeksiyonu uygulanabilir. Kistin sınırları palpe edilir ve enjeksiyon yapılır.
Tetik parmak:
Eldeki herhangi bir fleksör tendonda tenosinovit gelişebilir. Tendonun anuler pulleyden geçmesine engel olacak kalınlaşma ya da nodül, tetik parmağa yol açar. Parmak fleksiyon ve ekstansiyon hareketleri sırasında takılır. Romatiod artrit, diyabet hastalarında ve aşırı kullanımda tetik parmak oluşabilir. Enjeksiyon erken tedavi seçeneklerinden biridir. Enjeksiyon tercih edilmeyen durumlarda splintleme ve aktivite modifikasyonu önerilebilir. İşlem öncesinde tendon palpe edilir. Genelde metakarp başı civarında nodül vardır. Enjeksiyon yeri palmar yüzde metakarp başının distalinden 30 derece açıyla proksimale doğrudur.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder