11 Haziran 2014 Çarşamba

Tonus Azaltıcı Ortezler

Tonus azaltıcı ortezlerin teorik temeli
- Reflekslerin inhibisyonu
- Kas insersiyo bölgeleri üzerinde basınç oluşturmak
- Aktif ve statik uzun süreli germe
- Ortokinetik
Reflekslerin inhibisyonu
- Refleks bazı özel duyusal girdilerin neden olduğu motor hareketlerdir.
- Doğumda ilkel refleksler görülür, daha komplike hareketler ortaya çıktığında kaybolurlar.
- Merkezi sinir sistemi hasara uğradığında, ilkel refleksler tekrar ortaya çıkar ve motor aktivite üzerinde baskın olur.
Tonus azaltıcı ortezler. Figür 1: Tonus azaltıcı ortezin yandan görünüşü. A. Spastik inhibitör bar. B. İç topuk. Figür 2: Tam yüzey teması prensibine göre tasarlanmış nörofizyolojik AFO. Ayak parmağı ayırıcılar plastazottan yapılmıştır ve parmak ekstansiyonunu kolaylaştırır. Figür 3: Metatarsal ped yerleşimi stratejileri. A. Metatarsal başların proksimalinde. B. Metatars başlarının altında. C. İnversiyon refleksini tetiklemek için medial genişleme. Figür 4: Tonus inhibitör özellikli ortezin medial görünümü. A. Ayak parmak hiperekstansiyon plakası. B. Gastrosoleus insersiyon yerinde tendon basınç yeri. 
Örnekler:
Ayak parmaklarının kavrama refleksi (plantar kavrama)
- Tetiklenme: ayak tabanında metatars başları üzerinde basınç olması
- Cevap: Ayak parmak ve bilek fleksiyonu tonusunda belirgin artış.
- AFO tasarımları basınç stimulusunu azaltacak şekilde planlanır.
- İnversiyon ve eversiyon refleksleri
  • İnversiyonla tetiklenen: Ayağın medial kenarında birinci metatars başı üzerinde basınç.
  • Eversiyonla tetiklenen: Ayağın lateral kenarında beşinci metatars başı üzerinde basınç.
  • AFO'lar antagonist refleksleri stimüle ederek anormal tonusu azaltacak şekilde tasarlanır.
Kas insersiyo bölgeleri üzerinde basınç oluşturmak
- Farber 1974'te insersiyo bölgelerine uygulanan güçlü devamlı basıncın tonusu azalttığını bildirmiştir.
- AFO tasarımı: Gastrosoleus kas grubunun insersiyosunun her iki yanında basınç oluşturacak şekilde.
Aktif ve statik uzun süreli germe
- Ekleme mekanik stabilizasyon sağlayarak ve kas iğciğinin özelliklerini değiştirerek refleks tonusu azaltır.
- AFO tasarımları ayak bileği ve ayağa tam temas sağlar.
Ortokinetik
- İlk olarak 1927'de ortopedik cerrah Julius Fuchs tarafından geliştirilmiştir.
- Kasların karın bölgesine yerleştirilen malzemelerin fiziksel özelliklerine odaklanır.
- Pasif alan malzemeleri (soğuk, rijit, düzgün olanlar) inhibitör etki yapar.
- Aktif alan malzemeleri (sıcak, esneyebilen, dokulu) kolaylaştırıcı etki yapar.
- AFO tasarımı:
  • Aktif alan stimülasyonu (ör: köpük) anterior tibialis üzerinde dorsifleksiyonu teşvik eder.
  • Pasif alan inhibisyonu gastroknemiusta spastik plantar fleksiyonu azaltır.
  • Çift ortokinetik konsept birbiriyle ilişkili olarak çalışır ve aynı anda uygulanır.
Üst ekstremite tonus azaltıcı ortezler
anti spastisite top splinti
El destekli el bileği-el ortezleri (el-koni splinti) ya da önkol destekli el bileği-el-parmak ortezleri (ör: antispastik top splintleri ve Snook splintleri) şeklinde olabilir.
Volar destekli, dorsal destekli ya da çevresel olabilir.
Tipik olarak gün boyunca iki saat kullanma, iki saat çıkarılma şeklinde giyilir.
Önkol destekli splintler genelde daha etkilidir. Çünkü ekstrinsik parmak fleksörlerini ekstansiyonda pozisyonlar.
el koni splinti
Tonus azaltıcı ortezlerin etki mekanizmaları:
- Refleks inhibe edici pozisyonlama - NDT teknik yaklaşımı (Bobath)
- Volar yüzeye (avuç içi) sıkı basınç - Rood (sensörimotor) yaklaşımı
- Dorsal destekli splintler (ör: Snook): direkt temas ile kas kasılmasının kolaylaştırılması - Ekstansör yüzdeki stimülasyonun ekstansör kas kasılması sağlayabileceği ve kas tonusunu dengeleyebileceği, fleksör tonusta artışı önleyebileceği düşünülmektedir.
Fonksiyonları: Fleksör tonusta azalma, tırnakların avuç içinde neden olduğu cilt bozulmasını ve maserasyonu önleme, düşük yük yoluyla pasif hareket açıklığını arttırma, uzun süreli germe (seri statik splintleme).
Endikasyonları: Spastisite - üst motor nöron lezyonları (inme, multiple skleroz, serebral palsi).

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder