1 Haziran 2014 Pazar

Transhumeral / Dirsek Üstü Protezleri

Transhumeral protezler terminal cihaz, bilek birimi, önkol, dirsek birimi, üst kol, soket, koşum ve kontrol kablosu sisteminden oluşurlar. Terminal cihazlar ve bilek birimleri transradial protezlerdeki gibidir. Fakat soketler, dirsek birimi, koşum ve kontrol sistemi transradial protezden bazı açılardan farklılık gösterir.
Dirsek üstü soketleri
Transradial protezlerde olduğu gibi transhumeral soket genelde çift duvar yapısındadır. İç duvar cilde tam temasla uyumu sağlarken dış katman uygun şekil ve boyu sağlar. Lateral soket duvarı akromiona kadar uzar. Medial soket duvarı aksilla altında düzleşerek istenmeyen soket rotasyonunu önler.
Dirsek birimleri
Dirsek ve üzeri seviyedeki amputasyonlarda dirsek fonksiyonu, dirsek birimi tarafından sağlanır. Dirsek fleksiyon hareketini ve değişik fleksiyon açılarında kilitlemeyi sağlar. Dirsek kilitleme sistemleri iki tiptedir: Eksternal (harici) kilitli dirsek ve internal kilitli dirsek. İlki dirsek dezartikülasyonlarında kullanılır, çünkü iç kilit mekanizması için yeterli yer yoktur. Diğer ise transhumeral ve omuz protezlerinde kullanılır.
İnternal dirsek eklemi: Mekanik dayanıklılığı daha iyidir. Epikondil düzeyine göre en az 4cm proksimalden yapılan amputasyonlarda kullanılabilir.
Eksternal dirsek eklemi: Rezidü uzuv epikondillerin 4 cm yukarısından daha distale uzanıyorsa dirsek eklem merkezini ampute olmayan tarafla aynı seviyede tutmak için kullanılır.
Her iki tip dirsek çift kontrol sistemli kablo ile fleksiyona getirilir. Ayrı bir dirsek kilitleyen kablo ile istenen fleksiyon açısında kilitlenir. Bunun bir ucu dirsek mekanizmasında, bir ucu koşumdadır. Kilitleme mekanizması değişim prensibi ile çalışır. Kilitleme ve açma hareketleri kontrol kablosunun her gerim ve gevşeme döngüsünde değişim gösterir. Prostetik kolunu fleksiyona getirmede güçlük çeken amputeler için internal dirsekle beraber yaylı bir yardımcı parça kullanılabilir.
Transhumeral ve omuz protezlerinde pasif humeral rotasyon, dirsek birimi ve üst kol katmanı ya da soketinin arasındaki bir döner levha ile başarılabilir. Bilek biriminde olduğu gibi, dirsek birimi ile döner levha arasındaki sürtünme istenen düzlemde dirsek hareketi için gereken rotasyonun kontrolünü sağlar.
Transhumeral koşum ve kontrol sistemleri
Transhumeral koşum, protezi omuzlardan askıya almanın yanında, prostetik önkolu fleksiyona getiren, dirsek birimini kilitleyen ve açan, terminal cihazı çalıştıran enerjiyi de iletmelidir.
dirsek üstü protezde modifiye omuz eğeri koşumu
Dirsek üstü koşumu: Transhumeral protezlerde en sık kullanılan koşum tasarımı, transradial protezlerdeki temel sekiz şekilli ve göğüs bantlı paternlerin modifikasyonlarıdır.
transhumeral amputede çift kontrol kablosu çalışma mekanizması
Dirsek üstü kontrol kablo sistemi: Çift kontrol (fair-lead) kablo sistemi transhumeral protezlerde iki fonksiyonu sağlamak için kullanılır: dirsek fleksiyonu ve terminal cihazı çalıştırma. Dirsek kilitleme ve açma ikinci bir kabloyla, dirsek kilitleme kablosuyla kontrol edilir. Dirsek ekstansiyonda ve kilitli değilken omuz fleksiyonu (humeral fleksiyon) (biskapular abduksiyonun da yardımıyla) kuvveti önkol kaldıraç halkasına iletilerek istenen düzeyde dirsek fleksiyonu sağlanır. Eğer ampute bu düzeyde terminal cihazı kullanmak istiyorsa önce dirseğini kilitler (omuz depresyonu, ekstansiyonu ve abduksiyonu - "aşağı, geri, dışarı"). Daha sonra kontrol hareketi ile devam ederek (omuz fleksiyonu ve biskapular abduksiyon) terminal cihazı çalıştırır. Aynı omuz hareketi kombinasyonu fleksiyonda kilitli dirseği açmak için yapılır (omuz ekstansiyonu, depresyonu ve abduksiyonu). Böylece dirsek yerçekimi etkisi ile ekstansiyona gelir.
transhumeral protezde kontrol için iki kablo bulunur. öndeki kablo dirseği kilitlemeye, arkadaki kablo dirsek fleksiyonu ve terminal cihazı çalıştırmaya yarar.
transhumeral koşum ve kablo sistemi
Omuz protezleri
Bütün omuz protezleri terminal cihaz, bilek birimi, önkol bölümü, dirsek birimi, humeral ve omuz bölümleri, koşum ve kablo kontrol sistemi içerir. Terminal cihaz, bilek birimi, önkol bölümü, dirsek birimi transhumeral protezlerdekinin aynısıdır. Omuz bölümü bir soket içerir. Bununla rezidü omuz kısımlarına ve göğüse konforlu ve stabil bir şekilde protezin oturması sağlanır. Omuz kısmında kalan hareketlerin protezin kontrolü için kullanılması amaçlanır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder