6 Aralık 2014 Cumartesi

İnme: Epidemiyoloji ve Risk Faktörleri

İnmenin tanımı
İnme, serebral fonksiyonlarda fokal ya da global olarak hızlı bozulmayı gösteren 24 saatten uzun süren klinik bulgulara veya ölüme yol açan, vasküler nedenler dışında belirlenebilen bir nedeni olmayan serebrovasküler olaydır. Eğer semptomlar 24 saatten kısa sürerse geçici (İng: transient) iskemik atak (TIA) olarak adlandırılır.
Tersinir (İng: reversible) iskemik nörolojik defisit (RIND) terimi artık kullanılmamaktadır.
Epidemiyoloji
Kalp hastalıkları ve kanserden sonra ABD'de ölümlerin en sık üçüncü nedeni inmedir.
Amerikan Kalp Derneği (AHA) her yıl 780,000 inme olduğunu tahmin etmektedir. Bunların 600,000'i yeni vaka, 180,000'i tekrarlayan vakalardır.
2005 yılında ABD'de inme geçirmiş ve sağ kalmış yaklaşık 5,800,000 kişinin (2,300,000 erkek ve 3,400,000 kadın) yaşadığı hesaplanmıştır.
1975-1979 döneminde serebral enfarkt ve hemorajilerin sıklığı 1950-1954 dönemine göre %46 azalmıştır. Bu azalmanın hipertansiyon ve kalp hastalıklarının daha iyi tedavi edilmesine, sigara içme oranının düşmesine bağlı olduğu sanılmaktadır.
1975-1979 yıllarına göre 1980-1984 döneminde %17'lik insidans artışı olmuştur (BT kullanımının yaygınlaşmasına bağlanmaktadır).
Anevrizmal rüptür insidansında değişme olmamıştır.
1994-2004 yıllarında inmeye bağlı ölüm hızı %24.2 ve inme ölümleri sayısı %6.8 azalmıştır.
İnmeden sonraki ilk 30 günde ölümlerin %90'ı beyin lezyonunun direkt etkisinden veya inmenin yol açtığı immobilizasyonun komplikasyonlarından olur. 6 aydan sonra en sık ölüm nedenleri kardiyovasküler (inme dışı) ya da ani ölümdür.
TIA prevalansı 65-69 yaş grubu erkeklerde %2.7, 75-79 yaş grubunda %3.6'dır.
TIA prevalansı 65-69 yaş grubu kadınlarda %1.6, 75-79 yaş grubunda %4.1'dır.

Risk faktörleri
Modifiye edilemeyen risk faktörleri
  • Yaş: İnme için tüm dünyada tek başına en önemli risk faktörüdür. 55 yaşından sonra insidans hem erkeklerde hem kadınlarda artar. 55 yaşından sonra her on yılda risk ikiye katlanır.
  • Cinsiyet: (erkeklerde daha sık görülür)
  • Irk (Siyahi Amerikalılar 2x  > beyazlar > Asyalılar)
  • Ailede inme öyküsü olması
Modifiye edilebilir (tedavi edilebilir) risk faktörleri
  • Hipertansiyon: Hem iskemik hem de hemorajik inme için en önemli modifiye edilebilir risk faktörüdür. Kan basıncı 120/80 mm Hg'nin altında olan kişilerde hipertansiyonlulara göre yaşam boyu inme riski yarı yarıya azdır.
  • TIA öyküsü: TIA'lı hastalar eğer tedavi edilmezse bir ay içinde %5, bir yıl içinde %14 ihtimalle inme geçirir. 
  • Kalp hastalığı: Konjestif kalp yetmezliği ve koroner arter hastalığı riski iki kat arttırır. Valvüler kapak hastalığı ve aritmiler embolik inme riskini arttırır. Atriyal fibrilasyonda inme riski beş kat artar.
  • Diyabet: İki kat risk artışına neden olur. Sıkı tedavi edilirse risk azalır.
  • Sigara içiciliği: Sigara içenlerde inme riski iki kat fazladır.
  • Karotid stenozu: Seçilmiş semptomatik (stenoz > %70) hastalarda karotid endarterektomi ile inme riski azalır.
  • Etil alkol / kokain bağımlılığı: Günde 7 birimden fazla içenlerde, günde 2 birimden az içenlere göre risk 2.96 kat artmıştır.
  • Yüksek doz östrojenler (doğum kontrol hapları): Sigara içen kişilerde ciddi risk artışına yol açar.
  • Hiperkagülopati ile ilişkili sistemik hastalıklar: Yüksek hematokrit, fibrinojen, protein S ve C eksiklikleri, orak hücreli anemi, kanser.
  • Hiperlipidemi: Hiperkolesterolemi tedavi edilirse risk azalır.
  • Migren başağrıları
  • Uyku apnesi
  • Patent foramen oval (PFO)
  • Obezite / sedanter hayat tarzı
Diğer risk faktörleri
  • Coğrafi konum: ABD'nin güneydoğu eyaletlerinde diğer bölgelere göre inme riski yüksektir.
  • Sosyoekonomik faktörler: Sosyoekonomik düzeyi düşük kişilerde risk fazladır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder