30 Haziran 2015 Salı

Freiberg Hastalığı

Freiberg hastalığı, metatars başlarının osteokondrozudur. Alfred H. Freiberg tarafından 1914 yılında tanımlanmıştır. En sık ikinci metatars başını etkiler ancak üç ve dördüncüler de etkilenebilir. Bir ya da beşinci metatarsı tutması çok nadirdir. %10 olguda bilateraldir.
En sık olarak 10-18 yaş grubu kadınlarda görülür (erkek kadın oranı 1:3). Genel olarak osteokondrozlar erkeklerde daha sık görülmesine rağmen Freiberg hastalığının kadınları daha sık etkilemesi dikkat çekicidir.
Çeşitli nedenlerle meydana gelebilir. Akut ya da tekrarlayıcı travma, vasküler yetmezlik sebep olabilir. Genç kadınlarda daha sık görülmesi yüksek topuklu ayakkabı kullanmanın bir neden olabileceğini düşündürmektedir.
Ağrı, lokal şişlik, hassasiyet, topallama gibi bulgulara yol açabilir. Bazı olgular asemptomatik olabilir, bazen ise kendiliğinden iyileşebilir.
Muayenede erken dönemde metatars başında hassasiyet tek bulgu olabilir. Hareket kısıtlılığı ve şişlik tespit edilebilir. Geç evrede krepitus, deformite, plantar ciltte kallus oluşumu görülebilir.
Ayırıcı tanıda metatarsalji, Morton nöroması, metatarsların stres kırığı ve sinovit akla gelmelidir. Enfeksiyöz ve malign nedenler dışlanmalıdır.
Histolojik olarak subkondral kemikte çökme, osteonekroz ve kıkırdak fissürleri ile karakterizedir.

Direkt grafide erken ve geç evrede farklı özellikler sergiler. Erken evrede etkilenen metatars başında düzleşme ve kistik lezyonlar, metatarsofalangeal eklemde genişleme görülebilir. Oblik çekim erken evre değişiklikleri daha iyi gösterir. Geç evrede osteokondral fragmanlar, kemikte skleroz ve düzleşme, kortikal kalınlıkta artış görülebilir. Freiberg hastalığı radyolojik olarak 5 evreye ayrılmıştır; evre 1 en hafif durumken, evre 5'de en ağır değişiklikler izlenir.

Direkt grafide bulgu görülemezse MRG faydalı olabilir. MRG'de erken dönemde T1 ağırlıklı görüntülerde metatars başında düşük sinyal yoğunluğu değişiklikleri, T2 ağırlıklı ve STIR görüntülerde ise artmış sinyal yoğunluğu görülür. Hastalık ilerledikçe metatars başı düzleşir, kemik skleroze oldukça T2 ağırlıklı görüntülerde düşük sinyal yoğunluğu değişiklikleri gelişir. Osteonekroz varsa üç boyutlu BT ile değerlendirilebilir.
Erken evrede ve pediatrik hastalarda konservatif tedavi önerilir. Tedavide amaç eklemi istirahate alarak inflamasyon ve mekanik hasarlanmayı azaltmaktır. Akut başlangıçlı olgularda 4-6 hafta alçı ya da kısa bacak ortezi ile immobilizasyon önerilir. Kronik olgularda ise daha az kısıtlayıcı olan ayakkabı modifikasyonu denenebilir. Hastaya göre kavisli taban (rocker bottom), metatarsal bar ya da pedli ilaveler kullanılabilir. Şikayetleri arttıran aktivitelerden kaçınılması önerilir. NSAİİ'ler stres kırıklarının iyileşmesini geciktirebileceğinden pek önerilmez.
Konservatif tedavi ile iyileşme sağlanamazsa cerrahi uygulanabilir. Debridman, kemik greftleme, osteotomi, artroplasti gibi tekniklerden hastaya uygun olan seçilebilir.

Kaynaklar:

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder