16 Ağustos 2015 Pazar

Pulmoner Fizyolojinin Gözden Geçirilmesi

Solunum Fonksiyonunun Kontrolü
  • Solunumun istemli kontrolü medulla oblongatadan başlar, spinal korddan inerek solunum kaslarına ulaşır.
  • Medüller solunum merkezi farklı kemoreseptörleri birbiriyle entegre eder.
  • Santral kemoreseptörler beyin omurilik sıvısındaki hiperkarbi ile uyarılır.
  • Periferik kemoreseptörler olan karotid ve aortik cisimcikler, kandaki karbondioksit, oksijen ve pH düzeylerindeki değişimler ile uyarılır.
Solunum Kasları
İnspirasyonun Aktif Kasları
  • Frenik sinirle inerve edilen diafram, inspirasyon sırasındaki solunumun esas kasıdır. Diafragmatik kasılma ile göğüs boşluğunun hacmi artar ve intratorasik basınç düşer. İntratorasik basıncın atmosferik basınca göre düşmesi inhalasyonla sonuçlanır.
  • Solunumun yardımcı kasları zorlu solunumda ya da solunum sıkıntısının olduğu patolojik durumlarda kullanılır. Bunlar sternokleidomastoid, trapezius, pektoralis major, eksternal interkostal ve skalen kaslardır.
Ekspirasyonun Aktif Kasları
  • Normalde pasif bir olay olan ekspirasyon, amfizem gibi bazı hastalıklarda daha aktif hale dönüşebilir.
  • Abdominal kaslar primer ekspiratuar kaslardır.
  • Yardımcı kaslar internal interkostallerdir.
Üst Hava Yolunun Aktif Kasları
  • Hava yolunu açık tutarlar.
  • Ağız, dil, uvula, damak ve larinks kasları bu gruptadır.
Akut Solunum Yetmezliği Nedenleri
  • Ciddi solunum yolu enfeksiyonları
  • Pulmoner ödem
  • Diffüz parankimal hasar ya da akciğer hasarı
  • ARDS (akut respiratuar distres sendromu)
  • Akut pulmoner dolaşım yetmezliği (ör: akut pulmoner emboli)
  • Kafa travması ya da solunum merkezinde disfonksiyona yol açabilen ilaçlar
  • C3 seviyesi üzerinde spinal kord yaralanması olan hastalarda diafram yetmezliği olabilir.
Pulmoner Fonksiyon Testleri
  • Fonksiyonel bozukluğun derecesi pulmoner fonksiyon testleri ile anlaşılabilir.
  • Normal solunum, maksimum inspirasyon ve ekspirasyon sırasında oluşan solunum eğrileri incelenir.
  • Akciğer hacmindeki değişimlerin değerlendirilmesi ile solunum disfonksiyonu obstrüktif ya da restriktif pulmoner hastalık olarak sınıflanır.
Akciğer Hacimleri için Tanımlar
  • Vital kapasite (VC): Maksimum inspirasyon sonrası akciğerlerden ekspire edilebilen maksimum hacim.
  • Zorlu vital kapasite (FVC): Kişinin mümkün olduğunca hızlı ekspirasyon yapmaya çalışırken ölçülen vital kapasitesi.
  • Total akciğer kapasitesi (TLC): Maksimum inspirasyon sonunda akciğerlerde olan gaz miktarı.
  • Tidal hacim (TV): Normal istirahat sırasında inspirasyonla yer değiştiren gaz miktarı.
  • Fonksiyonel rezidüel kapasite (FRC): Normal ekspirasyon sonunda akciğerlerdeki gaz miktarı.
  • Rezidüel hacim (RV): Maksimum ekspirasyon sonunda akciğerlerdeki gaz miktarı.
  • 1 saniyedeki zorlu ekspiratuar hacim (FEV1): FVC'nin ilk saniyesinde dışarı çıkan hava miktarı.
  • Maksimal mid-ekspiratuar akım hızı (MMEF): Ortalama akım hızı, FVC'nin %25-50'si arası.
  • Maksimal istemli ventilasyon (MVV): 12 saniyelik periyotta saniyede dışarı verilebilen maksimum hava hacmi.
  • Maksimal statik inspiratuar basınç (PI max): Maksimal ekspirasyon sonrası RV yakınında ölçülen statik basınç.
  • Maksimal statik ekspiratuar basınç (PE max): Maksimum inspirasyon sonrası TLC yakınında ölçülen statik basınç.
  • Dakika hacmi: Tidal hacim --> dakikadaki solunum hızı
Maksimal Oksijen Tüketimi
  • Maksimal egzersiz süresince ekspire edilen gazlar toplanır ve oksijen içeriği analiz edilir.
  • VO2 max - Maksimum ya da tüketici egzersizde 1 dakikada kullanılabilen maksimum O2 hacmidir.
  • Fick denklemi ile hesaplanabilir:
VO2 max = (HR x SV) x AVO2 farkı (HR: atım hacmi, HR: kalp hızı)
  • VO2 max, vücut kütlesinin kilogramı başına 1 dakikada kullanılan mililitre cinsinden oksijen olarak ölçülür.
  • Bireysel VO2 max vücut ağırlığı, yaş (tepe değerine yaklaşık 20 yaşında ulaşılır), cinsiyet (kadınlar için olan değerler erkeklerin yaklaşık %70'ine karşılık gelmektedir) ve genetik faktörlere (en önemli faktör) bağlıdır.
  • Egzersiz ya da çeşitli patolojik durumlar bu potansiyeli etkiler.
  • Sağlıklı fakat egzersiz yapmayan bireylerde, dayanıklılık egzersiz programı ile VO2 maksimum, kardiyak çıkış ve fiziksel iş kapasitesi arttırılabilir. 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder