3 Eylül 2015 Perşembe

Solunum Fonksiyon Testleri

Normal akciğer hacimleri
  • Yaşlanma ile görülen normal değişimler
    • VC, MVV, FEV1, PO2 azalır.
    • FEV1, 30 cc/yıl hızında azalır.
    • TLC ve PCO2 değişmez.
    • RV, FRC artar.
Restriktif akciğer hastalığı
  • Anahtar nokta: tüm hacimler azalır.
  • Göğüs duvarının tutukluğu / sertliği artar:
    • Ankilozan spondilit, servikal spinal kord yaralanması, nöromusküler hastalıklar (DMD, ALS, MG, GBS), kifoskolyoz.
  • Akciğerin katılığı / sertliği artar:
    • Pulmoner ödem, interstisyel akciğer hastalığı.
  • VC, TLC, RV, FRC, FVC, MVV (ciddi hastalıkta azalır), DLCO azalır. Bütün hacimler azalır. Bu durum restriktif akciğer hastalığı için ayırt edicidir.
  • FEV1 normaldir.
  • Not: servikal omurga yaralanmalarında RV artar.
Obstrüktif hastalık (KOAH)
  • Anahtar nokta: Hava tuzaklanması olur.
  • Ekspirasyon kısıtlanır ve hava tam olarak dışarı verilemez.
    • Amfizem, kistik fibrozis, astım, kronik bronşit.
  • Diyaframda düzleşme olur.
  • Havayolu direnci, ekspirasyon çabası, solunum kası yorgunluğu artar.
  • Havayolu tuzaklanmasının sonucu olarak gaz değişiminin bozulması solunum kaslarının yorulmasına yol açar.
  • VC, FEV1, MVV, FVC azalır.
  • KOAH hastalarında FEV1 yılda 45-75 cc azalır.
  • RV, FRC, TLC artar.
Çeşitli tıbbi durumlarda akciğer hacimlerindeki değişimler
Tütün kullanımı vs normal yaşlanma
  • FEV1'in normal azalma hızı 30 cc/yıl'dır.
  • Sigara içenlerde bu değer 2-3 kat artabilir. 35 yaşın altındaki sigara içicileri sigarayı bırakırsa, akciğer fonksiyonundaki azalma yaşlanma ile beklenen normal hıza döner ve fonksiyonda bazı iyileşmeler görülebilir.
Servikal spinal kord yaralanması
  • Servikal spinal kord yaralanmalı hastalarda restriktif akciğer hastalığı paterni oluşur.
  • C5 kuadriplejiklerde görülen değişimler:
    • Diyafram sağlam kalırken ekspiratuar kaslar paralizedir.
    • Hastaların inspiratuar kapasitesinin yaklaşık %60'ı korunur ve iyi ventilasyon yaparlar ancak öksürmeleri zayıftır ve solunum yolu enfeksiyonlarında sekresyonları temizlemekte zorlanırlar.
    • Göğüs duvarının genişlemesi kısıtlandığından tüm hacimlerde önemli oranda azalma vardır.
    • TLC ve VC azalır.
    • RV artar.
  • Spinal kord yaralanmalı hastalarda, diyaframın kuvveti ve abdominal kasların güçsüzlüğü nedeniyle abdominal içerik aşağı çöker. Bu nedenle diyafram hareketi ve vital kapasite oturma pozisyonunda azalır.
  • Vital kapasitedeki azalma servikal kord yaralanması olan kuadriplejiklerde ve akut yaralanma döneminde en fazladır. Yaralanma seviyesi yükseldikçe vital kapasitedeki azalmanın ciddiyeti artar. Oturma pozisyonunda iken abdominal kuşak ya da korse kullanımının vital kapasiteyi arttırdığı gösterilmiştir.
  • SKY hastalarında pulmoner rehabilitasyonun hedefleri:
    • Vital kapasiteyi arttırmak
    • Pulmoner hijyeni korumak
    • Sekresyonların boşaltılmasını / hareketini sağlamak
    • Disfajinin tedavisi
    • Dispneyi azaltarak hastanın fonksiyonel mobilitesini ve kendine bakımını arttırmak
    • Hastaneye yatış sayı ve süresini azaltmak
Duchenne musküler distrofi (DMD)
  • Vital kapasite 10-15 yaşları arasında 1100-2800 ml arasında plato çizer.
  • Göğüs deformitesi olmasından bağımsız olarak vital kapasite yılda 200-250 ml hızında azalır. 400 ml altında kayıp hızı azalır.
  • DMD'li hastalarda ne zaman solunum desteğine geçmek gerektiği ile ilgili açık bir rehber yoktur. Değişik çalışmaların sonucuna göre değerlendirilen parametreler:
    • İstirahatte dispne
    • Vital kapasitenin tahmin edilenin %45'inde olması
    • Maksimal inspiratuar basıncın tahmin edilenin %30'undan az olması
    • Hiperkapni
Amyotrofik lateral skleroz (ALS)
  • ALS'de rutin solunum fonksiyon testleri, özellikle de fonksiyonel vital kapasite yakından takip edilmelidir.
  • En erken görülen değişiklikler maksimum inspiratuar ve ekspiratuar basınçta azalma, daha sonra vital kapasitede ve masimum solunum kapasitesinde azalmadır.
  • VC 25 ml/kg altına düştüğünde öksürme yeteneği bozulur ve aspirayon pnömonisi riski artar.
  • ALS'li hastalarda non-invazif ventilasyon için en iyi prognostik belirteç fonksiyonel vital kapasitedir (FVC). Hastalar VC'yi yılda 1000 ml ya da daha hızlı bir oranda kaybedebilir.
  • Hipoksemi, hiperkarbi gibi kan gazı değişimleri görülebilir. Hiperkapni, hastalık ilerledikçe ve vital kapasite azaldıkça oluşabilir.
Kaynak:

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder