1 Haziran 2018 Cuma

İnmede Spastisite, DVT, Mesane ve Bağırsak Bozuklukları

Spastisite
  • Spastisite istirahatte etkilenen kaslarda pasif harekete karşı hız bağımlı direnç şeklinde görülen anormal bir durumdur. Yürürken ve ağrılı uyaran ile inmede görülen tipik postüre yol açar.
  • Genelde klasik üst ekstremite fleksör ve alt ekstremite ekstansör paternlerini izler.
  • Spastisite genelde inmeden sonra günler veya haftalar içinde gelişir.
  • Tedavi
    • Non-invazif: Germe, splint / ortez, seri alçılama, elektrik stimülasyonu, soğuk modaliteler.
    • Klinik olarak yaygın kullanılsa da ilaçların (benzodiazepinler, baklofen, dantrolen, klonidin, tizanidin) inme hastalarındaki etkinliği üzerine kanıtlar yetersizdir. İlaçların inmeyle ilişkili postür ve hipertonisitede orta derece etkisi görülmektedir ve yan etkileri kullanımlarını sınırlamaktadır.
    • Kemonörolizis:
      • Botulinum toksin: Spastisitenin fokal kontrolünde yararlı olabilir (ör: üst ekstremitede bilek ve parmak fleksörleri; alt ekstremitede ayak bileği invertörleri).
      • Fenol / alkol (nörolitik ajanlar): Büyük kas gruplarındaki spastisitenin tedavisinde kullanılabilir (kalça adduktör ve ekstansörleri, pektoraller, latissimus, biseps). Kullanımı yan etkileriyle sınırlıdır (enjeksiyon sırasında ağrı, enjeksiyon sonrası dizestezi / kronik ağrı, vasküler enjeksiyon).
    • İntratekal baklofen pompası (ITB):
      • İnme hastalarında kullanımı üzerine sınırlı tecrübe vardır. Bu populasyondaki yararlılığı için çalışmalar gerekiyor.
      • ITB ile fizik tedavinin inme sonrası spastik hemiplejili ambulatuar hastalarda yürüme hızını ve fonksiyonel mobiliteyi arttırdığını gösteren kanıtlar vardır (Francisco, 2003).
    • Cerrahi işlemler:
      • İnmede sık tercih edilmez. Sağkalım beklentisinde azalma ve medikal komorbidite oranındaki artış bundan sorumlu olabilir.
      • Spesifik hedeflerin belirlendiği seçilmiş olgularda yararlı olabilir (ör: fonksiyon artışı, hijyenin iyileştirilmesi, ağrıyı azaltma).
Derin Ven Trombozu
  • İnme sonrası sık görülen bir komplikasyondur, tedavi edilmemiş inme hastalarının %20-75'inde olur.
  • %60-70 etkilenen ekstremitede, %25 proksimal DVT, %1-2 PE
  • Tanı: Genelde non-invazif yöntemlerle tanınabilir.
    • Ultrasonografi
    • Empedans pletismografi
    • Belirsiz olgularda kontrast venografi yapılabilir.
    • D-dimer ölçümü (çapraz bağlı fibrin yıkım ürünü): Tarama amaçlı yararlı olabilir.
  • Önerilen profilaksi rejimleri:
    • Düşük doz subkutan heparin / düşük moleküler ağırlıklı heparin (LMWH).
    • Antikoagülan tedavinin kontraendike olduğu durumlarda alt ekstremiteler için intermittan pnömatik kompresyon (IPC)
    • Subkutan heparin veya IPC ile kombine gradyan kompresyon çorapları.
Mesane Disfonksiyonu
  • İnmeden sonraki ilk ayda üriner inkontinans insidansı %50-70 ve 6 ay sonunda %15 bildirilmiştir (genel toplum insidansına -%17- yakın).
  • İnkontinans SSS hasarının kendisinden kaynaklanabilir (ör: nörojen mesane). İYE, tuvalet transferini yapamama, mobilitenin azalması, konfüzyon, iletişim bozukluğu / afazi, mesane doluluğunu algılamayı engelleyen bilişsel-algısal bozukluklar gibi nedenlere de bağlı olabilir.
  • İşeme bozukluğu tipleri: Arefleksi, inhibe olmayan spastik mesane (tam / eksik boşalma ile), çıkış obstrüksiyonu.
  • Tedaviler:
    • Altta yatan olası nedeni tedavi edin (ör: İYE).
    • Sıvı alımını düzenleyin.
    • Transfer ve giyinme becerisi eğitimi
    • Hasta ve aile eğitimi
    • İlaçlar (konservatif yöntemlerle düzelme olmazsa)
    • Zamanlı mesane boşaltım programı
    • Kalıcı kateteri çıkartın ve işeme sonrası rezidü bakın (PVR).
    • Aralıklı kateterizasyon (IC)
    • Ürodinamik değerlendirme.
Bağırsak Disfonksiyonu
  • İnme hastalarında bağırsak disfonksiyonu insidansı %31'dir.
  • Hasta acil boşaltım hissini engelleyemez > inkontinans.
  • İnkontinans genelde ilk 2 haftada düzelir; devam etmesi ağır beyin hasarını yansıtıyor olabilir.
  • Bağırsak kontinansında azalma enfeksiyon, tuvalet transferini yapamama, soyunup giyinememe ve tuvalet ihtiyacını ifade etmede güçlükle ilişkili olabilir.
  • Tedavi: Altta yatan nedeni tedavi edin (ör: bağırsak enfeksiyonu, diyare), zamanlı tuvalet programı oluşturun, tuvalete transfer ve iletişim becerisini geliştirin.
Bağırsak Hareketi Bozukluğu - Konstipasyon
  • Yönetim: Yeterli sıvı alımı / hidrasyon, diyet modifikasyonu (ör: diyetle alınan lifleri arttırmak), bağırsak yönetimi (gayta yumuşatıcılar, stimülanlar, suppozituarlar), banyo / tuvalet mahremiyetini sağlayın.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder