8 Temmuz 2018 Pazar

Spinal Kordun Anatomisi

  • Omurga sütunu 33 vertebradan oluşur:
    • 7 servikal vertebra
    • 12 torasik vertebra
    • 5 lomber vertebra
    • 5 sakral vertebra
    • 4 koksigeal vertebra
  • Spinal kord anatomisi
    • Omurga sütununun üst 2/3'lük kısmında yer alır.
    • Kordun son kısmı konus medullaris'tir, L1-L2 vertebra düzeyinde kauda ekuina'ya dönüşür.
    • Spinal kordun merkezinde gri madde vardır, bunu beyaz madde sarar. Beyaz madde sinir lifleri, nöroglia ve kan damarlarından oluşur. Sinir lifleri spinal traktusları oluşturur; bunlar asendan (yukarı çıkan), desendan (aşağı inen) ve intersegmental yollardır. Çeşitli traktusların yerleşim ve fonksiyonu şekilde gösterilmiştir.
Spinal korddaki ana çıkan ve inen yollar
  • Yolların beyinsapına göre nerede çapraz yaptığına dikkat edin.
Serebral kortekse çıkan yolların organizasyonu
Dorsal sütun - medial lemniskus sistemi
Kortikospinal yol
İnen yollar
  • Lateral kortikospinal yollar
    • İstemli kas aktivitesini kontrol etmek için ana motor yollardır.
    • Orijinini beynin frontal lobunda presantral girustan alır. Aksonlar internal kapsülden aşağı inerek medulla oblongataya ulaşır.
    • Aksonların %80-90'ı medulladaki piramidal çaprazlamada karşı tarafa geçer.
    • Sinir lifleri spinal kordun lateral beyaz sütunları boyunca aşağı iner (lateral kortikospinal yollar). Her seviyede ilgili aksonlar ayrılarak ön boynuzdaki gri maddeye girer ve ikincil nöronlarla sinaps yapar.
    • Kalan %10-20 akson çapraz yapmadan anterior (ventral) kortikospinal yol boyunca aşağı iner. Ventral yoldaki aksonlar inerve ettikleri kaslara karşı gelen seviyelerde çapraz yapar.
    • Presantral girustan ön boynuza giden her iki yol da kesintisiz yolculuk yapar ve üst motor nöron (UMN) olarak adlandırılar. Sinaps yaptıkları ikincil nöronlar ise alt motor nöron (LMN) olarak adlandırılır.
    • Serebral lezyonlar genel olarak karşı tarafta defisite yol açar.
Çıkan yollar
  • Spinoserebellar yollar
    • Vücudun ipsilateral tarafından bilinçsiz propriyosepsiyon (kas propriyosepsiyonu, uzama, germe lifleri) duyusunu taşır.
    • Bu yollar ipsilateral kaldığından, serebellar lezyonlar ipsilateral tarafta bozukluğa yol açar.
  • Lateral spinotalamik yollar
    • Vücudun kontralateral tarafından ağrı ve ısı duyusunu iletir.
    • Ağrı ve ısı duyusu lifleri spinal korda girer, gri maddenin arka boynuzunda sinaps yapar. Lifler kordun karşı tarafına 1-3 vertebral segmentler içinde geçer, lateral spinotalamik yollardan yükselerek karşı taraftaki talamusa ulaşır, daha sonra internal kapsülden çıkarak serebral korteksin postsantral girusuna varır.
    • Lateral spinotalamik yoldaki bir lezyon, lezyon seviyesinin altında kontralateral tarafta ağrı ve ısı duyusu kaybına yol açar.
  • Dorsal (posterior) sütun
    • Vücudun ipsilateral tarafından propriyosepsiyon, hafif dokunma, vibrasyon hissini iletir.
    • Bu duyusal lifler dorsal kök ganglionu nöronlarının parçasıdır, spinal korda girer girmez ipsilateral dorsal beyaz sütundan yükselir.
    • Medullaya kadar gider, burada çapraz yaparlar. Sakral ve lomber düzeyden korda giren aksonlar dorsal sütunun medial kısmında kalır, fasikulus grasilis olarak adlandırılır. Torasik ve servikal düzeylerden gelen aksonlar sütunun medial kısmında kalır ve fasikulus kuneatus olarak adlandırılır. Her fasikülün aksonu medullada sinaps yapar ve medial lemniskus denilen bir demet oluşturarak postsantral girusa yükselir.
    • Posterior sütundaki bir lezyon, lezyon seviyesinin altında ipsilateralde propriyosepsiyon ve vibrasyon duyusunun kaybına yol açar.
Spinal kordun kan akımı
  • Spinal kord 1 anterior ve 2 posterior spinal arter ile anterior ve posterior radiküler arterlerden kan akımını sağlar.
  • Anterior spinal arter, anterior median fissürde ilerleyen tek bir arterdir, spinal kordun ön 2/3'ünün kan akımını sağlar.
  • Posterior spinal arterler direkt veya indirekt olarak vertebral arterlerden köken alır, spinal kordun yanı boyunca aşağı doğru ilerler, posterior 1/3'lük kısma kan akımı sağlar.
  • Radiküler arterler, lokal arterlerin (vertebral, servikal, interkostal, lomber ve sakral) dallarıdır. İntervertebral foraminadan vertebra kanalına girer, anterior ve posterior spinal arterleri desteklerler.
    • Adamkiewicz arteri lomber ve sakral spinal korda major kan akımı sağlar. Genelde T9-L3 düzeylerinde sol interkostal veya lomber arterlerden köken alır, spinal kordun alt 2/3'ünün ana kan akımını sağlar.
    • Alt torasik alan "sınır (watershed)" bölge olarak adlandırılabilir, çünkü spinal kordun orta torasik bölgesini besleyen az sayıda radiküler arter vardır. Spinal korda kan akımı azaldığında (ör: cerrahi sırasında aortanın klemplenmesi) en çok bu bölge (T4-T6) etkilenir.
    • Spinal kordun venleri esas olarak internal venöz pleksusa boşalır.
Spinal kordun arterleri
Spinal kordun arteryel beslenmesi
Spinal kordun venöz drenajı
Kaynak:

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder