22 Aralık 2014 Pazartesi

Ayak ve Ayak Bileği Enjeksiyonları

Ayak ve ayak bileğindeki çeşitli travmatik ve inflamatuar patolojiler, tanısal ve tedavi edici enjeksiyonlardan fayda görebilir. Plantar fasya, ayak bileği eklemi, tarsal tünel, interdijital aralık ve birinci metatarsofalangeal eklem enjeksiyon uygulanabilecek bölgelerdir.
Ayak ve ayak bileği enjeksiyon bölgelerine göre hazırlanan içerikler:
Plantar fasya: 2 ml LA* + 1 ml KS**
Ayak bileği eklemi: 3-5 ml LA + 1 ml KS
Tarsal tünel: 1-2 ml LA + 0.5 ml KS
İnterdijital aralık: 2 ml LA + 0.5 ml KS
Birinci metatarsofalangeal eklem: 1 ml LA + 0.25-0.5 ml KS
*LA: %1 lidokain ya da %0,25-0,5 bupivakain. **KS: betametazon sodyum fosfat ve asetat (Celestone Soluspan) ya da metilprednizolon 40mg/ml (Depo-Medrol)
Plantar Fasya
Plantar fasya ayak tabanındaki yağ tabakası derininde bulunan bir bağ dokusudur. Kalkaneusun medial plantar tüberositasından parmakların tabanına kadar uzanır. Medial longitudinal arkı destekler.
Plantar fasya kronik ağrıya neden olabilen bir yapıdır. Hastalar genelde sabah ya da uzun süre oturma sonrası ilk adımla başlayan ağrıdan yakınır. Ağrı başlangıcı sinsi ya da bir travmayla ilişkili olabilir. Tanı koymak için plantar fasyanın orijin bölgesinde palpasyonla hassasiyet olup olmadığına bakılır. Ayağın pasif dorsifleksiyonu ile şikayetler kötüleşebilir. Aşırı pronasyon, pes kavus, ayak dorsifleksiyonunda kısıtlılık plantar fasiitle beraber bulunabilir. Ancak ayak pronasyonunun plantar fasiite zemin hazırlayıcı bir faktör olduğu gösterilmemiştir.

20 Aralık 2014 Cumartesi

Dirsek Enjeksiyonları

Dirsek eklemine enjeksiyon, hem tanı koyma hem de tedavi amacıyla uygulanabilir. İnflamatuar durumlara bağlı geçmeyen ağrılar lokal enjeksiyona iyi yanıt verir. Eklem içine enjeksiyon osteoartrit, romatoid artrit gibi durumlarda gerekebilir. Medial ve lateral epikondilitlerde kortikosteroid enjeksiyonu kabul görmüş bir tedavi şeklidir. Olekranon bursa inflame olduğunda buraya aspirasyon ve enjeksiyon yapılması yararlı olur.
Dirsek enjeksiyon bölgelerine göre hazırlanan içerikler:
Dirsek eklem enjeksiyonu: 3-5 ml LA* + 1-2 ml KS**
Medial ve lateral epikondilit: 2-3 ml LA + 1 ml KS
Olekranon bursiti: 3 ml LA + 1 ml KS
*LA: %1 lidokain ya da %0,25-0,5 bupivakain. **KS: betametazon sodyum fosfat ve asetat (Celestone Soluspan) ya da metilprednizolon 40mg/ml (Depo-Medrol)
Dirsek Eklemi
Dirsek eklemi üç artikülasyondan oluşur: humerus ile radius, humerus ile ulna ve radius ile ulna. Yumuşak dokular, tendonlar ve ligamentler kemik artikülasyonları stabilize eder. Ulnar sinir olekranon çıkıntısının medialinden, medial epikondilin arkasında kübital tünelden geçer.
Dirsek eklem enjeksiyonu için en sık endikasyonlar osteoartrit, romatoid artrit ve kristal artropatilerdir. Travma sonucu oluşan radius başı kırıkları da aspirasyon ve analjezik enjeksiyon için endikasyon oluşturabilir. Kırık nedenli eklem hareketinde mekanik blok olup olmadığını anlamak için lokal anestetik enjekte edilerek önce hastanın ağrısı kesilir. Ağrı geçmesine rağmen hareket kısıtlılığı devam ediyorsa mekanik blok düşündürür. Kırıklarda her zaman radyografide bulgu olmayabilir. Eklem aspirasyonunda kan ve yağ globülleri olması kırığı düşündürür.
Osteoartrit ya da romatiod artrite yönelik dirsek enjeksiyonu diğer tedavi yaklaşımları uygulandıktan sonra düşünülmelidir. Bunlar arasında asetaminofen, NSAİİ, fizik tedavi, romatoid artrit için DMARD tedavisi sayılabilir.
Dirsek eklemi enjeksiyonu

13 Aralık 2014 Cumartesi

Diz Muayenesi

Diz eklemi muayenesi diğer bölgelerde olduğu gibi inspeksiyonla başlar. Ön, arka, medial ve lateraldeki yapılar değerlendirilir. Patellanın konumuna, simetriye, deformite olup olmadığına bakılır. Palpasyonla devam edilir. Hassasiyet, şişlik, nodül, sıcaklık farkı değerlendirilir. Sonraki aşama eklem hareket açıklığının değerlendirilmesidir. Normalde aktif diz fleksiyonu 135 derece, ekstansiyonu 0 derece, tibianın femur üzerindeki iç rotasyonu 20-30 derece, dış rotasyonu 30-40 derecedir. El eklem üzerine yerleştirilerek pasif hareket esnasında krepitasyona bakılır. Patellanın medial ve lateral hareketleri pasif olarak değerlendirilir. Diz eklemindeki çeşitli patolojilerin muayenesi için çok sayıda özel test tanımlanmıştır.
Özel Testler
Ligament (Bağ) Testleri
Testler her iki dize de uygulanmalı, fark olup olmadığına bakılmalıdır. Akut yaralanmalarda şişlik ve kas spazmının testlerin güvenirliğini olumsuz etkileyebileceği unutulmamalıdır.
Kollateral ligamentlerin değerlendirilmesi
Abduksiyon testi (Valgus stres testi)
Medial instabilite değerlendirilir. Bir el ayak bileğinin medialine, diğer el dizin lateraline yerleştirilerek diz içe, ayak bileği dışa doğru itilir. Bir tarafta hassasiyet varsa evre I hasarı gösterir. Diğer tarafa göre fazla açılanma varsa evre II hasar kabul edilir. Evreleme, MRI yaygın değilken tam ekstansiyonda stres radyografileri ile yapılırdı. Valgus stres testi pozitifliği medial kollateral ligament hasarını gösterse de ona spesifik değildir. Posterior oblik ligament, ACL, PCL, posteromedial kapsül hasarında da pozitif olabilir. Testin önce diz tam ekstansiyonda sonra da 20-30 derece fleksiyondayken yapılması önerilir.

6 Aralık 2014 Cumartesi

Normal Kas İskelet Sistemi Radyografileri

Kas iskelet sistemi değerlendirmesinde direkt grafi tetkiki sıkça kullanılmaktadır. Bu yazıda direkt grafilerde görülebilecek anatomik yapıları ve normal film örneklerini paylaştım (omuz, dirsek, el ve el bileği, kalça, diz, ayak bileği ve ayak, servikal omurga, torakal omurga, lomber omurga).

İnme: Epidemiyoloji ve Risk Faktörleri

İnmenin tanımı
İnme, serebral fonksiyonlarda fokal ya da global olarak hızlı bozulmayı gösteren 24 saatten uzun süren klinik bulgulara veya ölüme yol açan, vasküler nedenler dışında belirlenebilen bir nedeni olmayan serebrovasküler olaydır. Eğer semptomlar 24 saatten kısa sürerse geçici (İng: transient) iskemik atak (TIA) olarak adlandırılır.
Tersinir (İng: reversible) iskemik nörolojik defisit (RIND) terimi artık kullanılmamaktadır.
Epidemiyoloji
Kalp hastalıkları ve kanserden sonra ABD'de ölümlerin en sık üçüncü nedeni inmedir.
Amerikan Kalp Derneği (AHA) her yıl 780,000 inme olduğunu tahmin etmektedir. Bunların 600,000'i yeni vaka, 180,000'i tekrarlayan vakalardır.
2005 yılında ABD'de inme geçirmiş ve sağ kalmış yaklaşık 5,800,000 kişinin (2,300,000 erkek ve 3,400,000 kadın) yaşadığı hesaplanmıştır.
1975-1979 döneminde serebral enfarkt ve hemorajilerin sıklığı 1950-1954 dönemine göre %46 azalmıştır. Bu azalmanın hipertansiyon ve kalp hastalıklarının daha iyi tedavi edilmesine, sigara içme oranının düşmesine bağlı olduğu sanılmaktadır.
1975-1979 yıllarına göre 1980-1984 döneminde %17'lik insidans artışı olmuştur (BT kullanımının yaygınlaşmasına bağlanmaktadır).
Anevrizmal rüptür insidansında değişme olmamıştır.
1994-2004 yıllarında inmeye bağlı ölüm hızı %24.2 ve inme ölümleri sayısı %6.8 azalmıştır.
İnmeden sonraki ilk 30 günde ölümlerin %90'ı beyin lezyonunun direkt etkisinden veya inmenin yol açtığı immobilizasyonun komplikasyonlarından olur. 6 aydan sonra en sık ölüm nedenleri kardiyovasküler (inme dışı) ya da ani ölümdür.
TIA prevalansı 65-69 yaş grubu erkeklerde %2.7, 75-79 yaş grubunda %3.6'dır.
TIA prevalansı 65-69 yaş grubu kadınlarda %1.6, 75-79 yaş grubunda %4.1'dır.

2 Aralık 2014 Salı

Juvenil İdiyopatik Artrit

Çocuklarda en sık görülen bağ doku hastalığıdır. 16 yaşından önce ortaya çıkan 6 haftadan uzun süren artritle karakterizedir. Romatoid artrit olgularının %5'i çocukluk döneminde başlar. İnsidansı 100,000'de 13.9 prevalansı 100,000'de 113.4'tür. Sebebi bilinmemektedir. Genetik yatkınlık, immünolojik anormallikler, enfeksiyon, travma etyolojide rol oynayabilir. Juvenil idiyopatik artrit (JIA) yakın zamanda juvenil romatoid artrit yerine kabul edilen ve alt tipleri kapsayan daha uygun bir isimlendirmedir.
Juvenil artrit hastalığı çözümsüz değil, fizik tedavi ve egzersiz tedavinin önemli bir parçası. Çocuklara egzersiz yaptırmak zor olabilir, fakat eğlenceli ve yaratıcı çözümler bulmak mümkün (bkz: Jake Frood'un öyküsü).

1 Aralık 2014 Pazartesi

kayakçı başparmağı

İng: skier's thumb (= gamekeeper's thumb)
UCL, başparmak metakarpofalangeal ekleminin esas stabilizatörüdür.
Gamekeeper's thumb olarak da bilinen UCL zedelenmesi ilk olarak avlak bekçilerinde bir meslek hastalığı olarak tanımlanmıştır. 
Günümüzde en sık kayak kazalarında görülmektedir.
Tanım: Başparmağın ulnar kollateral ligamentinin (UCL) yaralanmasıdır. İlk olarak Avrupa'da av alanı bekçilerinde (İng: gamekeepers) bir meslek hastalığı olarak tanımlanmıştır. Bu kişiler sıkça çeşitli kümes hayvanlarının boyunlarını başparmak ve işaret parmakları arasına alarak burduklarından UCL'de kronik gerilme ve sonuçta birinci metakarpofalangeal (MKF) eklemde instabilite geliştirmişlerdir. Günümüzde bu durumun en sık nedeni UCL'nin akut yaralanmasıdır. Genelde kayak kazalarında görülür. Bu nedenle daha çok kayakçı başparmağı olarak adlandırılmaktadır. Tüm kayak kazalarının %5-10'unda oluşur. Basketbol, futbol, hokey oyuncularında da görülebilir.
Gamekeeper's kırığını gösteren AP (solda) ve lateral (sağda) direkt grafi